4 ฉากทัศน์อนาคตแห่งการเคลื่อนไหวทางการเมืองสู่การเปลี่ยนแปลงทางสังคม : 4 future scenarios of political movement towards social change - วงษ์สุวรรณ กิตตินันท์; พรมลี สรวิศ; อยู่รักชาติ ปิยรัช; ไมยรัตน์ กันยรัตน์ (วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 2023)
บทคัดย่อ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาพัฒนาการของขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองในประเทศไทยตั้งแต่พ.ศ.2516-ปัจจุบัน (2) เพื่อวางรูปแบบจำลองสถานการณ์ที่เป็นฉากทัศน์ในอนาคตอีก 10 ปีข้างหน้า ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาการเคลื่อนไหวทางการเมืองตั้งแต่สมัย พ.ศ 2516 จนถึงปัจจุบันโดยแบ่งช่วงเวลาของการศึกษาออกเป็น 3 บริบททางการเมือง ได้แก่ บริบทที่ 1 ช่วงบริบท พ.ศ.2516-พ.ศ.2539 บริบทที่ 2 พ.ศ.2540 -พ.ศ.2548 และช่วงบริบทที่ 3 พ.ศ.2549 - ปัจจุบัน โดยจากการศึกษาพบว่า ปัจจัยสำคัญหรือองค์ประกอบสำคัญของพัฒนาการในการเคลื่อนไหวทางการเมืองจะต้องมีองค์ประกอบหลักที่จะก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวทางการเมืองขึ้นได้แก่ 1.มวลชน 2.อุดมการณ์,สภาวะวิกฤต 3.การรวมกลุ่ม 4.ผู้นำและ 5.ยุทธวิธีการเคลื่อนไหวทางสังคมซึ่ง 5 องค์ประกอบนี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวทางการเมือง ในรูปแบบต่างๆที่เป็นพัฒนาการมาตั้งแต่ พ.ศ 2516 จนถึงปัจจุบัน และผู้วิจัยได้ศึกษาการวางรูปแบบจำลองสถานการณ์เป็นการฉายภาพฉากทัศน์ของการเคลื่อนไหวทางการเมืองที่จะเกิดขึ้นในอนาคตภายใน 10 ปีข้างหน้า โดยศึกษาจากพัฒนาการของขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองที่เกิดขึ้นในอดีตและใช้ความคิดเชิงอนาคต (Futuristic Thinking) ในการวางรูปแบบฉากทัศน์ (Scenario) และวางรูปแบบจำลองสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตของการเคลื่อนไหวทางการเมืองออกเป็น 4 ฉากทัศน์ ได้แก่ ฉากทัศน์ที่ 1 ฉากทัศน์การเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบสังคมย้อนยุค ฉากทัศน์ที่ 2 การเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบสังคมแนวการเคลื่อนไหวทางการเมืองแห่งการต่อต้านความไม่เป็นธรรม ฉากทัศน์ที่ 3 การเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบต่อต้านอุดมการณ์ทางการเมือง และ ฉากทัศน์ที่ 4 การเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อภาครัฐ ซึ่งแต่ละฉากทัศน์จะมีการประเมินเพื่อคัดเลือกปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อฉากทัศน์มากที่สุดและนำปัจจัยที่สำคัญในการทำให้เกิดการขับเคลื่อนของขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองขึ้น เพื่อที่จะทำให้ทราบถึงผลกระทบของการเคลื่อนไหวของขบวนการทางการเมืองที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตและสร้างความเปลี่ยนแปลงทางสังคมได้เช่นกัน คำสำคัญ : ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม; การเปลี่ยนแปลงทางสังคม; การเคลื่อนไหวทางการเมือง