นิติวิธีในการเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง - ประเสริฐศักดิ์ กรณ์กมล (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2021)
ในการบัญญัติกฎหมายให้ครอบคลุมกับทุกกิจกรรมในสังคมเป็นเรื่องที่ยอมรับกันว่าเป็นไปได้ยากอย่างยิ่ง ในระบบกฎหมาย Civil Law จึงอาจเกิดปัญหาช่องว่างแห่งกฎหมายเมื่อผู้ใช้กฎหมายไม่สามารถแสวงหาบทบัญญัติของกฎหมายลายลักษณ์อักษรมาปรับแก่ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น ประกอบกับการที่ผู้พิพากษามีหน้าที่ต้องพิพากษาคดี จะปฏิเสธการตัดสินคดีโดยอ้างว่าไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่จะใช้บังคับแก่คดีหรือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่จะใช้บังคับนั้นเคลือบคลุมหรือไม่บริบูรณ์ไม่ได้ ดังนั้น นิติวิธีในระบบกฎหมายจึงเข้ามามีบทบาทเกื้อหนุนให้ผู้ใช้กฎหมายสามารถปรับใช้กฎหมายและแสวงหาวิถีทางแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น บทความนี้จึงมุ่งแสดงถึงการใช้นิติวิธีในการเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งเพื่ออุดช่องว่างแห่งกฎหมายในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการศึกษาเริ่มจาก ความหมายของนิติวิธี นิติวิธีในระบบกฎหมาย เพื่อแสดงให้เห็นถึงทัศนคติของนักกฎหมายในมุมมองต่าง ๆ แล้วจึงมาศึกษาถึงนิติวิธีในการเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งในกฎหมายต่างประเทศและในกฎหมายไทย ตลอดจนวิเคราะห์การใช้นิติวิธีในการเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งในความสัมพันธ์กับทัศนคติของผู้ใช้กฎหมายในระบบกฎหมายไทย พร้อมทั้งให้ข้อคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา ซึ่งท้ายที่สุด เมื่อการเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งเป็นนิติวิธีในระบบกฎหมายไทยที่กฎหมายได้วางกลไกไว้ ผู้ใช้กฎหมายจึงสามารถปรับใช้การเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งตามเหตุผลกับความมุ่งหมายของกฎหมายเพื่อนำมาอุดช่องว่างแห่งกฎหมายได้ การศึกษานี้จึงคาดหวังว่าจะเป็นประโยชน์ต่อกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทยในการปรับใช้การเทียบเคียงบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งเพื่ออำนวยความยุติธรรมแก่คดีตามนิติวิธีในระบบกฎหมายต่อไป