การบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ - รัชดาพรรณาธิกุล เชษฐ (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2013)
การบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาผลการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ 2. เพื่อศึกษาการรับรุ้ของประชาชนผู้มีส่วนได้เสีย และเจ้าพนักงานผู้เกี่ยวข้องในการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองสุขภาพผู้ไม่สูบบุหรี่ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลครั้งนี้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกตุ โดยเก็บข้อมูลกับผู้ใช้ข้อมูลหลัก คือ ประชาชนที่อยู่ในสถานที่สาธารณะ และผู้ที่เข้ามาติดต่อกิจธุระอื่นใดในสถานที่สาธารณะจำนวน 64 คน ผู้ที่ทำงานอยู่ในสถานที่สาธารณะ เจ้าของกิจการบริการ ร้านค้า จำนวน 35 คน และเจ้าหนักงานผู้เกี่ยวข้องในการปฏิบัติหน้าที่ในสถานที่สาธารณะจำนวน 8 คน รวมผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 107 คน ในพื้นที่สาธารณะเขตพระนคร จังหวัดกรุงเทพมหานครทั้งหมด 37 แห่ง ผลการศึกษา พบว่า ประชาชน และผู้ที่เข้ามาติดต่อกิจธุระอื่นใดในสถานที่สาธารณะ มีการรับรู้เกี่ยวกับกฏระเบียบ หรือมาตรการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ ร้อยละ 62.50 มีการปฏิบัติตามกฎหมาย ร้อยละ 100 และที่ทราบว่า สถานที่สาธารณะเป็นเขตปลอดบุหรี่มีเพียงร้อยละ 43.75 สำหรับปัญหาจากการบังคับใช้กฎหมาย พบว่า ยังไม่เคยเห็นมีใครถูกจับหรือถูกปรับเลยควรมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง มีการกวดขันและเข้มงวดโดยเฉพาะสถานที่สาธารณะ เจ้าของกิจการบริการ ร้านค้า มีการรับรู้เกี่ยวกับกฎระเบียบ หรือมาตรการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ ร้อยละ 77.14 มีการปฏิบัติตามกฎหมาย ร้อยละ 100 ส่วนใหญ่จะทราบว่า สถานที่สาธารณะเป็นเขตปลอดบุหรี่ ถึงร้อยละ 91.43 โดยทราบจากป้ายโฆษณา/ป้ายประกาศมากที่สุดร้อยละ 81.25 สำหรับปัญหาผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมาย พบว่า ไม่เห็นมีการบังคับใช้กฎหมาย และควรมีการจับ ปรับอย่างจริงจังและสำหรับเจ้าหนักงานผู้เกี่ยวข้องในการปฏิบัติหน้าที่ มีการรับรู้เกี่ยวกับกฎระเบียบ หรือมาตรการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ ร้อยละ 100 สำหรับผลการบังคับใช้กฎหมาย พบว่า เจ้านักงานมีการดำเนินการอยุ๋บ้าง เช่น การตักเตือนด้วยตนเอง การแจ้งให้ผู้ดูแลสถานที่สาธารณะ นั้นๆ ตักเตือน ส่วนเจ้าพนักงานที่ไม่ดำเนินการใดๆ เลยให้เหตุผลว่าต่อเนื่องจากตนเองไม่มีอำนาจในการดำเนินการ เจ้าพนักงานส่วนใหญ่ไม่เคยได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการสูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ แต่มีเจ้าหนักงานบางคนที่เคยได้รับเรื่องร้องเรียนก็จะดำเนินการโดยจดบันทึกคำให้การร้องทุกข์กล่าวโทษของผู้ร้องเรียน และสงต่อให้เจ้าพนักงานผู้มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการต่อไป สำหรับผลกระทบ ปัญหาหรืออุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมายห้ามสูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ พบว่า เจ้าพนักงานไม่มีอำนาจเบ็ดเสร็จทำได้เพียงร้องทุกข์ กล่าวโทษต่อตำรวรเพื่อให้ดำเนินการต่อไป งบประมาณในการประชาสัมพันธ์ไม่เพียงพอที่จะดำเนินการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังเนื่องจากมองว่าเป็นปัญหาเล็กน้อย สำหรับประสิทธิผลในการบังคับใช้กฎหมาย พบว่า เนื่องจากเป็นกฎหมายที่มีการออกประกาศเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมค่อนข้างบ่อย จึงต้องการให้มีการอบรมให้ความรู้แก่เจ้าพนักงานอย่างสม่ำเสมอ ประชาสัมพันธ์ รณรงค์ให้ประชาชนได้ทราบอย่างทั่วถึงและต่อเนื่องและต้องดำเนินการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง