ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา - อินทวัน จำลองลักษณ์ (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2015)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาตลอดจนศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา การวิจัยครั้งนี้ใขช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม โดยมีขั้นตอนในการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาและสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และระยะที่ 2 การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา แหล่งข้อมูลและผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องในระหว่างปี พ.ศ. 2544 ถึง พ.ศ. 2554 และประชาชนที่อยู่อาศัยในภูมิภาคต่างๆ ของประเทศ จำนวน 800 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก้บรวบรวมข้อมูลได้แก่แนวทางการศึกษาและสังเคราะห์เอกสาร และแบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลเชิงปริมาณ ใช้วิธีการวิเคราะห์ทางสถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนน มาตรฐาน และการวิเคราะห์เส้นทาง ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการศึกษา และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ผลการศึกษา และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาประกอบด้วย ปัจจัยด้านสถานการณ์ ได้แก่ การรับรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล การรับรู้สภาพเศรษฐกิจ การเมืองการปกครองและสังคม การรับรู้ความสามารถของบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ปัจจัยด้านจิตลักษณเดิม ได้แก่ เหตุผลเชิงจริยธรรมลักษณะมุ่งอณาคตและควบคุมตน แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ และสุขภาพจิตดี และปัจจัยด้านจิตลักษณะตามสถานกาณ์ ได้แก่ ทัศนคติต่อกระบวนการยุติธรรมทางอาญา 2. ผลการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ผลการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาพบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มีอิทธิพลทางตรง ได้แก่ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และการรับรู้สภาพเศรษฐกิจ การเมืองการปกครอง และสังคม ตามลำดับ โดยทั้ง 3 ตัวแปรสามารถอธิบายความแปรปรวนของความเชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรมอาญา ได้ร้อยละ 41 และยังคงพบว่ามีปัจจัยที่ส่งผบต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มีอิทธิพลทางอ้อม ได้แก่ แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การรับรู้ความสามารถของบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา การรับรู้สภาพเศรษฐกิจการเมืองการปกครอง และสังคม สุขภาพจิตและการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยบวกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ตามลำดับ ซึ่งทั้ง 6 ตัวแปรสามารถอธิบายความแปรปราวนของทัศนคติที่ดีต่อกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ได้ร้อยละ 95 นอกจากนี้ยังบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มีอิทธิพลรวมมากที่สุด คือ ทัศนคติต่อกระบวนการยุติธรรมทางอาญา การรับรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ สุขภาพจิต การรับรู้ความสามารถของบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ตามลำดับ