การแสวงหาข้อเท็จจริงโดยนำระบบไต่สวนมาใช้ในการพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อมของศาลยุติธรรม - สิทธินวพล ประเสริฐ (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2017)
ปัจจุบัน ประเทศไทยมีศาลพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อมโดยตรง คือศาลปกครองแผนกคดีสิ่งแวดล้อม ซึ่งพิจารณาคดีโดยใช้วิธีการแสวงหาข้อเท็จจริง ตามระบบไต่สวน และศาลยุติธรรมแผนกคดีสิ่งแวดล้อม ใช้วิธีการแสวงหาข้อเท็จจริง ตามระบบกล่าวหา อันสามารถตัดสินและดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมายได้โดยตรง ทั้งนี้ คดีสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องประโยชน์สาธารณะ และอาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศของโลกด้วย บางเรื่องอาจไม่สามารถพิจารณาได้จากพยานบุคคลหรือพยานเอกสารเท่านั้น แต่เป็นเรื่องที่ต้องประจักษ์ด้วยสายตาตนเองหรือต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ เช่น ปัญหาสภาพน้ำเน่าเสีย ปัญหาเรื่องกลิ่นรบกวน เป็นต้น เพื่อมิให้เกิดความสงสัยในความบริสุทธิ์และความผิดของผู้ถูกกล่าวหา การพิจารณาคดีในชั้นศาลยุติธรรมนั้น เราจึงควรใช้วิธีการแสวงหาข้อเท็จจริง ด้วยการนำระบบไต่สวนมาใช้แทนระบบกล่าวหาที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นพิเศษแตกต่างจากบทกฎหมายทั่วไป ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สาธารณะและในขณะเดียวกันก็ยังคงให้ความเป็นธรรมแก่ปัจเจกชนตามเจตนารมณ์ของกฎหมายสิ่งแวดล้อม