ปัญหาทางกฎหมายในการวินิจฉัยคดีเลือกตั้งท้องถิ่น - ปัญวัฒนลิขิต สัญลักข์ (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2025)
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้ศาลยุติธรรมเข้ามาถ่วงดุล โดยการตรวจสอบความชอบธรรมในการใช้อำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ซึ่งทำให้การพิจารณาคดีเลือกตั้งดำเนินกระบวนพิจารณาได้ทันต่อเหตุการณ์ในทางการเมือง แต่อย่างไรก็ตาม การที่จะทำให้เกิดความชอบธรรมได้อย่างแท้จริงนั้น ไม่ควรคำนึงถึงแต่การให้อำนาจแก่องค์กรอิสระและให้ความสำคัญต่อกระบวนการพิจารณาเพื่อหวังให้เกิดการลงโทษเพียงเท่านั้น ในทางกลับกันจะต้องคำนึงถึงสิทธิของบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมายเลือกตั้งด้วย บทความนี้มีวัตถุประสงค์จะศึกษาว่าการที่กฎหมายให้อำนาจตุลาการแก่คณะกรรมการการเลือกตั้งแม้จะมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การพิจารณาและวินิจฉัยชี้ขาดคดีเลือกตั้งเกิดความรวดเร็วทันต่อเหตุการณ์ก็ตาม แต่การบัญญัติให้อำนาจดังกล่าวก็ไม่สามารถทำการตรวจสอบได้เนื่องจากผลของคำวินิจฉัยก็เป็นที่สุด ทั้งนี้ รวมถึงการพิจารณาพิพากษาคดีโดยศาลยุติธรรม ที่กฎหมายบัญญัติให้คำวินิจฉัยเป็นที่สุดสำหรับศาลเดียว จึงทำให้ไม่สามารถตรวจสอบคำพิพากษาได้ตามหลักศาลสองชั้น จึงควรมีการกำหนดให้อำนาจในการวินิจฉัยคดีเลือกตั้งเป็นของศาลยุติธรรม (ศาลคดีเลือกตั้ง) และมีการทบทวนคำพิพากษาได้เช่นกัน