ความเชื่อมั่นของประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีต่อการอำนวยความยุติธรรม : ชั้นก่อนฟ้องคดีทั้งในกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักและการใช้กฎหมายพิเศษ - ทองขะโชค, กรกฎ; ตู้ดำ, ปาริฉัตร; ทองขะโชค, ธีรพร; สาแลบิง, มูหำหมัด (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2016)
การวิจัยเรื่องการประเมิณความเชื่อมั่นของประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีต่อการอำนวยความยุติธรรมชั้นก่อนฟ้องคดีทั้งในกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักและการใช้กฎหมายพิเศษมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเชื่อมั่นของประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีต่อการอำนวยความยุติธรรม เพื่อพัฒนาข้อเสนอแนะในเชิงนโยบายและเชิงการปฏิบัติอันจะนำไปสู่พัมนาประสิทธิภาพการให้บริการของหน่วยงาน อันจะนำไปสู่การยดระดับความเชื่อมั่นประชาชนในพื้นที่ต่อการดำเนินงานในการอำนวยความยุติธรรม การวิจัยในครั้งนี้การวิจัยครั้งนี้มใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสม (Mixed method research) เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) และการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative research) ผลการวิจัยพบว่า ระดับความเชื่อมั่นของกลุ่มตัวอย่างที่มีต่อการอำนวยความยุติธรรมชั้นก่อนฟ้องคดีทั้งในกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักพบว่าในภาพรวมมีความเชื่อมั่น่อยู่ในระดับปรานกลาง และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความเชื่อมั่นต่อการอำนวยความยุติธรรมเรียงตามลำดับระดับความเชื่อมั่นจากระดับสูงไปสู่ระดับต่ำดังนี้ การตั้งด่านสกัด การสอบสวน การควบคุม การปิดล้อมตรวจค้น การจับคุม การรวบรวมพยานหลักฐาน การป้องกันการเกิดเหตุสถานการณ์ความไม่สงบเรียบร้อย และ การซักถาม/พูดคุย ความเชื่อมั่นของประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีต่อการอำนวยความยุติธรรม: ชั้นก่อนฟ้องคดีทั้งในกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักและการใช้กฎหมายพิเศษควรพัฒนากฎหมายและบูรณาการระบบงานยุติธรรมให้เข้ากับอัตลักษณ์และความสอดคล้องของวิถีชีวิตมุสลิมและศาสนาอิสลามการให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชนให้มีความเข้าใจในกฎหมายไทย การเสริมสร้างความยุติธรรมชุมชนและยุติธรรมทางเลือกที่อาศัยพลังชุมชนและยุติธรรมทางเลือกที่อาศัยพลังชุมชนและการมีส่วนร่วมของประชาชน ข้อเสนอแนะในเชิงนโยบายและเชิงการปฏิบัติโดยการใช้หลักนิติธรรมในบริบทของการนำตัวผู้ต้องสงสัยเข้าสุ๋กระบวนการกฎหมายพิเศษและกฎหมายกระแสหลักในท้ายที่สุดควรเปิดโอกาสให้ทุกขั้นตอนให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ละประชาชนสามารถตรวจสอบความถูกต้องได้โดยการปรับปรุงระบบและกลไกลการทำงานขององค์กรฝ่ายความมั่นคงให้มีความโปร่งใสมีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารหรือเปิดให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้สะดวก หน่วยงานทหารควรมีศูนย์ควบคุมการซักถามเด็กและเยาวชนด้วยหน่วยงานทหารในการควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยและนห่วยงานศูนย์พิทักษ์สันติ ศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศชต.) ควรมีล่ามภาษามาลายูซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ประจำและเสริมสร้างความเข้าใจด้านสิทธิมนุษยชนให้กับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานของรัฐในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่ทหารเจ้าหน้าที่ตำรวจและเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาในเรื่องสิทธิมนุษยชนอันจะนำไปสู่ความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการอำนวยความยุติธรรม