การบริหารจัดการสภาพแวดล้อมเพื่อรองรับโรคระบาดทางระบบทางเดินหายใจโควิด – 19 ในทัณฑสถานไทย: กรณีศึกษาเรือนจำกลางประจำจังหวัดสามแห่ง - มูรพันธุ์, ชุมพร; นันทะ, พิยะรัตน์; เบะประโคน, พิสิษฐ์ (วารสารกระบวนการยุติธรรม, 2025)
ในปีพ.ศ. 2562 เกิดโรคระบาดโควิด 19 กระจายไปทั่วโลกส่งผลผู้ต้องขังในเรือนจำต่าง ๆ ในประเทศไทย การศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาและเรียนรู้มาตรการการที่ดีและเป็นที่ยอมรับ เพื่อรับมือกับโรคระบาดดังกล่าวในเรือนจำกลาง เพื่อใช้เป็นแนวทางในการแก้ปัญหาในขั้นต่อไป การวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบพหุกรณี ในเรือนจำกลางบางขวาง ชลบุรี และนครปฐม โดยการสำรวจสภาพแวดล้อม สัมภาษณ์ผู้บัญชาการเรือนจำ เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ และบุคลากรการแพทย์ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการโรคระบาด ได้แก่ ความแออัด การฟุ้งกระจายของเชื้อโรค ระยะเวลาที่ยาวนานในการกักโรค การรวมกันของผู้ต้องขัง ต่างประเภท การเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ พบว่ามาตรการจำกัดกิจกรรม และการงดเยี่ยมญาติสร้างให้เกิดความเครียดในหมู่ผู้ต้องขัง แต่สามารถบรรเทาความสภาวะทางลบนี้ได้ด้วยการใช้เทคโนโลยีการสื่อสารออนไลน์ การมีห้องความดันลบนั้นจำเป็นสำหรับผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจในภาวะปกติ แต่อาจไม่ใช่ทางออกในภาวะโรคระบาดใหญ่เนื่องจากมีจำนวนผู้ป่วยมากเกินกว่าที่พื้นที่และอุปกรณ์รองรับได้ เนื่องจากเรือนจำมีช่องเปิดขนาดใหญ่ ใช้การไหลเวียนอากาศตามธรรมชาติ ส่งผลให้เกิดการฟุ้งกระจายตัวของโรคทางเดินหายใจภายในอาคารเรือนนอน จึงควรหาแนวทางการปรับปรุงระบบการไหลเวียนอากาศเพื่อลดการแพร่เชื้อ การปรับเปลี่ยนชนิดสุขภัณฑ์ และใช้วัสดุที่ทนต่อการทำความสะอาดและไม่เก็บกักเชื้อโรค ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีและมาตรการอื่นๆเพื่อลดการแพร่เชื้อ และสร้างสุขอนามัยที่ดีในเรือนจำ