ท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 : การศึกษาแนวคิด การได้มาและการใช้อำนาจและ กระบวนการเรียนรู้สู่วิถีปฏิบัติ - วรกิตติ, พระมหากีรติ; พระมหาบวรวิทย์ รตนโชโต (วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 2025)
รายงานการวิจัยเรื่อง "ท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 : การศึกษาแนวคิด การได้มาและการใช้อำนาจ และกระบวนการเรียนรู้สู่วิถีปฏิบัติ" มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 2) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการได้มาและการใช้อำนาจของท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 และ 3) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดดังกล่าว งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เป็นหลัก ผลการศึกษาพบว่า ท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 เป็นแนวคิดที่สะท้อนความเชื่อของชาวล้านนา ซึ่งมีพัฒนาการเชิงแนวคิดและกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน โดยมีการผสมผสานแนวคิดทางพระพุทธศาสนาเข้ากับความเชื่อท้องถิ่นอย่างสอดคล้องและกลมกลืน ในบริบทของชาวลำปาง ความเชื่อเกี่ยวกับฤาษีทั้ง 6 มีรากฐานมาจากการรับรู้ว่าฤาษีเป็นพระภิกษุที่ปลีกวิเวกและพำนักอยู่ในป่าเขาภาคเหนือ อีกทั้งยังมีบทบาทสำคัญในสังคมและการปกครองบ้านเมืองในอดีต กระบวนการได้มาซึ่งอำนาจของท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 ในแนวคิดของชาวล้านนาเกิดขึ้นจากการบูชาและศรัทธาของประชาชน รวมถึงบทบาทของบุคคลเหล่านี้ในการปกป้องและคุ้มครองชุมชนให้เกิดความสงบสุขและความเจริญรุ่งเรือง นอกจากนี้ แนวคิดเกี่ยวกับท้าวทั้ง 4 ฤาษีทั้ง 6 ยังส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติที่นำไปสู่การเข้าถึงพระรัตนตรัยด้วยจิตศรัทธา ซึ่งส่งผลต่อมิติต่าง ๆ ของชีวิต ได้แก่ มิติทางจิตใจ ความสัมพันธ์ในครอบครัวและชุมชน สุขภาพ วัฒนธรรมและประเพณี การดำเนินชีวิต สังคม เศรษฐกิจ และการท่องเที่ยว