พุทธธรรมกับสังคมไทยยุค 4.0 - พระครูโสภณวีรบัณฑิต; สุวณฺณรูโป (รูปทอง), พระพิษณุพล (วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 2026)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอพลวัตของสังคมไทยที่บูรณาการหลักพุทธธรรมในการดำเนินชีวิตในสังคมไทยแลนด์ยุค 4.0 เป็นแนวคิดเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาประเทศไทยตามวิสัยทัศน์ "มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน" ซึ่งมีเป้าหมายสำคัญในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมให้เข้ากับยุคดิจิทัลและนวัตกรรม โดยตั้งเป้าหมายให้ประเทศและประชากรมีรายได้สูงขึ้นในระยะเวลา 5-6 ปี ก่อนหน้านี้ ยุคไทยแลนด์ 1.0 มุ่งเน้นอุตสาหกรรมเกษตร, ยุคไทยแลนด์ 2.0 เน้นอุตสาหกรรมเบา, และ ยุคไทยแลนด์ 3.0 เป็นยุคของอุตสาหกรรมหนักและการส่งออก ปัจจุบันยุคไทยแลนด์ 4.0 มุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจใหม่ ซึ่งใช้เทคโนโลยีดิจิทัล การบริหารจัดการแบบสมาร์ท เช่น เกษตรแบบ Smart Farming การสนับสนุน Startup และธุรกิจเทคโนโลยีสูง ซึ่งจะช่วยให้คนไทยเปลี่ยนจากแรงงานทักษะต่ำไปเป็นแรงงานที่มีความรู้และทักษะสูง รวมถึงการสร้างสรรค์นวัตกรรมและบริการมูลค่าสูง เพื่อให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนและสมดุลทางสังคม ในด้านปัญหาสังคมและสุขภาพจิต ต้องเผชิญกับความท้าทายที่สำคัญ เช่น ความไม่เท่าเทียมกัน การแข่งขันทางเศรษฐกิจ และความรุนแรงในโลกออนไลน์ ซึ่งส่งผลให้มีอัตราการเจ็บป่วยด้านจิตใจ เช่น ภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และการฆ่าตัวตายที่เพิ่มสูงขึ้น ดังนั้น การสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในสังคมจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น สติ สมาธิ ปัญญา ความเมตตา การสร้างคุณธรรมและจริยธรรม รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางในการเสริมสร้างจิตใจที่เข้มแข็ง รู้จักควบคุมตนเองในยุคดิจิทัล ซึ่งสามารถช่วยลดความเครียดและเสริมสร้างความสุขให้กับประชาชนอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ การดำเนินชีวิตตามหลักพุทธธรรมช่วยให้คนในสังคมปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงในยุค 4.0 ได้อย่างมีคุณภาพและความสุขในชีวิตประจำวัน