การใช้ทุนชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา ในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง - สุวรรณเทพ, ปิยรัตน์; จูเจริญ, ชลาธร; นวลเทศ, พรพินิต; มีระเกตุ, จิตต์โสภิณ (วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยพื้นฐานของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา 2) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา และ 3) ศึกษาการใช้ทุนชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง กลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรผู้ปลูกยางพาราจำนวน 276 คน ซึ่งคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตร Taro Yamane เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.82 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ (Chi-Square) และการวิเคราะห์ความแปรปวน (ANOVA) ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 58.3) มีอายุเฉลี่ย 34.88 ปี สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (ร้อยละ 45.3) มีจำนวนสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 4 คน (กลุ่มน้อยกว่า 5 คน คิดเป็นร้อยละ 81.5) มีแรงงานเฉลี่ย 3 คน มีพื้นที่ปลูกยางพาราเฉลี่ย 4.42 ไร่ และมีรายได้เฉลี่ย 413,826.09 บาทต่อปี ช่องทางรับข้อมูลข่าวสารหลักมาจากสื่อบุคคล ในด้านคุณภาพชีวิตของเกษตรกรโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̄ = 2.15, S.D. = 0.175) โดยด้านสิ่งแวดล้อมมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านสุขภาพ ด้านเศรษฐกิจ ด้านจิตใจ และด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ตามลำดับ สำหรับการใช้ทุนชุมชนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̄ = 2.06, S.D. = 0.112) โดยทุนกายภาพมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (X̄ = 2.12) รองลงมาคือ ทุนมนุษย์ (X̄ = 2.07) ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ระดับการศึกษา จำนวนสมาชิกในครัวเรือน และการใช้ทุนชุมชนมีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ข้อเสนอแนะเชิงประยุกต์ระบุว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมการใช้ทุนกายภาพและทุนมนุษย์ควบคู่กันเพื่อแก้ไขปัญหาความผันผวนทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรอย่างยั่งยืน