วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

การพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงกลยุทธ์เพื่อเสริมสร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขันของธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย

นวพร ศศิมณฑล — 2026-09-25

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความได้เปรียบเชิงการแข่งขันของกลุ่มธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย 2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของความได้เปรียบเชิงการแข่งขันของกลุ่มธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย และ 3) พัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงกลยุทธ์เพื่อเสริมสร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขันของธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ประกอบการธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย จำนวน 340 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า ทรัพยากรองค์กร ความสามารถด้านนวัตกรรม และการสนับสนุนจากภาครัฐมีอิทธิพลต่อความสัมพันธ์ในห่วงโซ่อุปทานและความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน ขณะที่ความสัมพันธ์ในห่วงโซ่อุปทานมีอิทธิพลต่อความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยมีค่าดัชนีความกลมกลืน ได้แก่ χ² = 0.731, GFI = 0.957, CFI = 0.922, NFI = 0.983, RMSEA = 0.052 และ RMR = 0.032 สำหรับรูปแบบความสัมพันธ์เชิงกลยุทธ์ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ ทรัพยากรองค์กร ความสามารถด้านนวัตกรรม การสนับสนุนจากภาครัฐ ความสัมพันธ์ในห่วงโซ่อุปทาน และความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน โดยทรัพยากรองค์กร ความสามารถด้านนวัตกรรม และการสนับสนุนจากภาครัฐเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สนับสนุนความสัมพันธ์ในห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมโยงไปสู่การเสริมสร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขันของธุรกิจอาหารทะเลแช่แข็งในประเทศไทย

หลักสูตรฝึกอบรมเพื่อการพัฒนาและเพิ่มทักษะการสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ประกอบการ

สุวิทย์ เอื้อศักดิ์ชัย — 2026-09-25

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อการพัฒนาและเพิ่มทักษะการสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ประกอบการ 2) ประเมินหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อการพัฒนาและเพิ่มทักษะการสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ประกอบการ และ 3) ศึกษาผลการใช้หลักสูตรฝึกอบรมเพื่อการพัฒนาและ เพิ่มทักษะการสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ประกอบการ การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนาโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มข้อมูลประกอบด้วยผู้ประกอบการที่ตอบแบบสอบถาม 387 คน ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหารหน่วยงานที่ให้สัมภาษณ์ 6 คน ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินหลักสูตร 5 คน และผู้เข้ารับการฝึกอบรม 33 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบประเมินคุณภาพหลักสูตร แบบประเมินความรู้ก่อนและหลังการฝึกอบรม และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการฝึกอบรมในเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิเคราะห์เนื้อหาจากการสัมภาษณ์สามารถสังเคราะห์ความต้องการในการพัฒนาทักษะการสร้างแบรนด์ได้ 4 ด้าน ได้แก่ การค้นหาตัวตนของแบรนด์ การกำหนดแก่นสารของแบรนด์ การวางตำแหน่งจุดยืนของแบรนด์ และการพัฒนาแนวคิดสร้างสรรค์ของแบรนด์ โดยนำผลดังกล่าวมาพิจารณาร่วมกับข้อมูลจากเอกสาร งานวิจัย และแบบสอบถามเพื่อกำหนดองค์ประกอบของหลักสูตร หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ที่มาและรายละเอียดของหลักสูตร หน่วยการเรียนรู้ 5 หน่วย และบทสรุปและภาคผนวก ผลการประเมินคุณภาพหลักสูตรโดยผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในระดับมากที่สุด (X̄ = 4.86, S.D. = 0.21) หลังการฝึกอบรม กลุ่ม Start Up/กลุ่มจดทะเบียนนิติบุคคลมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจาก 12.86 เป็น 20.90 คะแนน และกลุ่มวิสาหกิจชุมชน/กลุ่มหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์มีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจาก 7.42 เป็น 12.75 คะแนน โดยผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรโดยรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = 4.27, S.D. = 0.63) ผลดังกล่าวสะท้อนว่าหลักสูตรมีองค์ประกอบที่เหมาะสมและสามารถนำไปใช้ในการฝึกอบรมผู้ประกอบการได้

การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

มาหามะกอรี บือซา — 2026-09-25

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาและหาประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส ตามเกณฑ์ร้อยละ 80/80 2) เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนของนักเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนหมู่บ้านป่าไม้ จำนวน 30 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มสัมพันธ์ ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 โดยมีประสิทธิภาพกระบวนการ (E₁) เท่ากับ 82.67 และมีประสิทธิภาพผลลัพธ์ (E₂) เท่ากับ 84.60 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80/80 2) ผลการศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน หลังเรียนด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส พบว่า คะแนนเฉลี่ยหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่า t เท่ากับ 28.45 สะท้อนว่า ภายหลัง การจัดการเรียนรู้ด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่องนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคใต้ ชุดระบำตารีกีปัส นักเรียน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าก่อนเรียน

ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาภาคใต้

วรเมธ สุวรรณชาตรี — 2026-09-25

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยการบริหารของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาภาคใต้ 2) ศึกษาการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา 3) ศึกษาปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา และ 4) ศึกษาแนวทางการพัฒนาปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา การวิจัยใช้รูปแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณเป็นรองผู้อำนวยการบริหารงานวิชาการและข้าราชการครูที่รับผิดชอบการประกันคุณภาพภายใน จำนวน 244 คน จาก 122 โรงเรียน และผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ จำนวน 5 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยการบริหารโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = 4.45, S.D. = 0.26) โดยด้านบุคลากรมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 2) การประกันคุณภาพภายในโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = 4.46, S.D. = 0.22) โดยด้านการจัดทำรายงานผลการประเมินตนเองมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3) ตัวแปรที่สามารถร่วมกันพยากรณ์การประกันคุณภาพภายในได้อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การมีส่วนร่วม บุคลากร เทคโนโลยี และภาวะผู้นำของผู้บริหาร โดยร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 37.32 และ 4) แนวทางการพัฒนาควรให้ความสำคัญกับภาวะผู้นำของผู้บริหาร โครงสร้างองค์กร การพัฒนาบุคลากร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการส่งเสริมการมีส่วนร่วม

ความสัมพันธ์และอำนาจพยากรณ์ของทัศนคติต่อพฤติกรรม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ถึงความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมต่อความตั้งใจใช้บริการคลินิกเสริมความงามของผู้บริโภคในเขตเทศบาลเมืองชลบุรี

จุฑาวดี ขาวขำ — 2026-10-01

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับทัศนคติต่อพฤติกรรม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง การรับรู้ถึงความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม และความตั้งใจใช้บริการคลินิกเสริมความงามของผู้บริโภคในเขตเทศบาลเมืองชลบุรี และ 2) ศึกษาความสัมพันธ์และอำนาจพยากรณ์ของทัศนคติต่อพฤติกรรมการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ถึงความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม ต่อความตั้งใจใช้บริการ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้วิธีการสำรวจ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้บริโภคอายุ 18 ปีขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลเมืองชลบุรีและเคยใช้บริการคลินิกเสริมความงาม จำนวน 120 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.801–0.872 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ตัวแปรทั้ง 4 ด้านอยู่ในระดับมาก และตัวแปรทั้งสามมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความตั้งใจ ใช้บริการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ .492, .547 และ .384 ตามลำดับ ผลการถดถอยพหุคูณพบว่า การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (β = .381, p < .001) และทัศนคติต่อพฤติกรรม (β = .288, p < .001) เป็นตัวพยากรณ์ที่มีนัยสำคัญ ขณะที่การรับรู้ถึงความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมไม่มีอำนาจพยากรณ์อย่างมีนัยสำคัญ (β = .112, p = .177) โดยแบบจำลองอธิบายความแปรปรวนของความตั้งใจใช้บริการได้ร้อยละ 39.3

การพัฒนาแนวทางการแก้ปัญหาด้วยตนเองของพนักงานขายโดยประยุกต์ใช้ สุนทรียสาธกและการวิเคราะห์ซออาร์: กรณีศึกษา บริษัท ABC จำกัด

อนุรักษ์ กรอบมุข — 2026-10-01

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสบการณ์เชิงบวกและสังเคราะห์ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาในการทำงานของพนักงานขาย บริษัท ABC จำกัด เพื่อใช้เป็นฐานในการพัฒนาแนวทางการแก้ปัญหาด้วยตนเอง และ 2) พัฒนาและประเมินผลเบื้องต้นของแนวทางการส่งเสริมการแก้ปัญหาด้วยตนเองของพนักงานขาย การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นหลักในลักษณะกรณีศึกษาเชิงพัฒนา ผู้ให้ข้อมูลเป็นพนักงานขายจำนวน 12 คน เก็บข้อมูลด้วยคำถามสัมภาษณ์ปลายเปิดตามแนวทางสุนทรียสาธกจำนวน 5 ข้อ และแบบวัดกรอบความคิดแบบเติบโต วิเคราะห์ข้อมูลโดยการจัดหมวดหมู่เนื้อหา การพิจารณาความถี่ของประเด็น และการวิเคราะห์ซออาร์ พร้อมเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการดำเนินกิจกรรมในเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ประเด็นสำคัญที่ใช้เป็นฐานในการพัฒนาแนวทางประกอบด้วยการเปิดรับมุมมองที่หลากหลาย การสื่อสารและแบ่งปันประสบการณ์ และการเรียนรู้ร่วมกันของสมาชิกในทีม จากประเด็นดังกล่าวได้พัฒนาเป็น 2 โครงการ ได้แก่ “มองต่างมุม (PERSPECTIVES)” และ “ส่งผ่านความคิด (SPEAK OUT)” ภายหลังดำเนินกิจกรรมประมาณ 2 เดือน โครงการ PERSPECTIVES มีคะแนนประเมินเพิ่มจาก 41.75 เป็น 63.75 คะแนน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 52.69 ขณะที่โครงการ SPEAK OUT สะท้อนผลเชิงกระบวนการด้านการมีส่วนร่วม การแสดงความคิดเห็น และการเกิดบทบาทในลักษณะผู้นำภายในทีม โดยรวม แนวทางที่พัฒนาจากประสบการณ์และการมีส่วนร่วมของพนักงานสามารถใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการแก้ปัญหาด้วยตนเองและการเรียนรู้ร่วมกันในทีมขายได้ในระดับเบื้องต้น

ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะความรู้ 7 ขั้นอย่างมีบริบท ร่วมกับกิจกรรมการเรียนรู้โดยปฏิบัติจริง (Hands-on activities) ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสมรรถนะการอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

กุลธิดา สุวัชระกุลธร — 2026-10-01

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนฟิสิกส์เรื่อง แรงและกฎการเคลื่อนที่ หลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบสืบเสาะความรู้ 7 ขั้นอย่างมีบริบท ร่วมกับกิจกรรมการเรียนรู้โดยปฏิบัติจริง กับเกณฑ์ร้อยละ 70 2) เปรียบเทียบสมรรถนะการอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์กับเกณฑ์ระดับสมรรถนะที่อิงกรอบความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของ PISA และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์–คณิตศาสตร์ จำนวน 40 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ 7 แผน รวม 24 คาบ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดสมรรถนะการอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 5.39, p < .001) 2) นักเรียนที่มีสมรรถนะการอธิบายปรากฏการณ์ ในเชิงวิทยาศาสตร์ระดับดีขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ 87.50 สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 ที่กำหนดไว้ 7.50 จุดร้อยละ และโดยภาพรวมมีสมรรถนะอยู่ในระดับดีมาก และ 3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (X̄ = 4.60, S.D. = 0.22)

การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานด้วยการเรียนแบบร่วมมือเพื่อพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศ รายวิชาวิทยาการคำนวณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

ปุณยนุช โมกศรี — 2026-10-01

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานด้วยการเรียนแบบร่วมมือเพื่อพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เรื่อง เทคโนโลยีสารสนเทศ รายวิชาวิทยาการคำนวณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ศึกษาประสิทธิภาพ เปรียบเทียบการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังเรียน และศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา 3 ระยะ ได้แก่ การพัฒนารูปแบบ การตรวจสอบความตรง และการทดลองใช้รูปแบบ กลุ่มเป้าหมายแตกต่างกันตามระยะ โดยระยะทดลองใช้รูปแบบเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนบ้านชุมแสง จำนวน 22 คน เลือกแบบเจาะจง และใช้แบบแผน One Group Pretest-Posttest Design เครื่องมือวิจัยมี 5 ชนิด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test แบบ Dependent ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ได้แก่ วัตถุประสงค์ ผู้เรียน ผู้สอน เนื้อหา โครงสร้างพื้นฐาน การเรียนแบบร่วมมือ และการวัดและประเมินผล และมี 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นเตรียมการ ขั้นกิจกรรมการเรียนการสอน และขั้นวัดผลประเมินผล 2) รูปแบบมีประสิทธิภาพ 84.74/82.63 3) การคิดอย่างมีวิจารณญาณ หลังเรียนมีค่าเฉลี่ย 36.09 สูงกว่าก่อนเรียน 15.55 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 29.28, df = 21, p < .001) 4) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนมีค่าเฉลี่ย 35.50 สูงกว่าก่อนเรียน 16.05 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 27.25, df = 21, p < .001) และ 5) ความพึงพอใจของนักเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด (X̄ = 4.60, S.D. = 0.50)