กระบวนการออกแบบผังแม่บทศูนย์การเรียน สถาบันเทคโนโลยีปทุมวันจังหวัดกาญจนบุรี, The Master Plan Design Process of Pathumwan Institute of Technology’s Learning Center, Kanchanaburi - วงศ์มหาศิริ รุ่งโรจน์; ลี้สุรพลานนท์ ธีรชัย (Asian Creative Architecture, Art and Design, 2018)
บทคัดย่อ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวันมีความประสงค์ในการจัดทำผังแม่บทพร้อมรายละเอียดในการพัฒนาที่ดินขนาด 92 ไร่ 2 งาน 64 ตารางวา ณ ตำบลวังด้ง อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี แนวคิดผังแม่บทถูกออกแบบให้ตอบสนองต่อแนวคิด 5 ประโยค คือ 1) ความก้าวหน้าทางการศึกษาเทคโนโลยี, 2) วิศวกรรมและวิทยาศาสตร์, 3) ประวัติศาสตร์และสภาพแวดล้อมที่ตั้ง, 4) ความกลมกลืนและการร่วมพัฒนาชุมชนและ 5) การพัฒนาทางศีลธรรมและจริยธรรม ร่วมกับการพัฒนา รูปแบบผังแม่บทที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนระหว่างอาจารย์และศิษย์เหมือนกับตักกสิลาในอดีต ผลการออกแบบจึงเกิดลักษณะพื้นที่สำคัญ 2 ส่วน คือ พื้นที่ส่วนทิศเหนือซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่ซึ่งใช้อยู่ร่วมกันทั้งอาจารย์ เจ้าหน้าที่ และนักศึกษา และพื้นที่ส่วนทิศใต้ซึ่งเป็นส่วนการศึกษาขนาดใหญ่โดยมีการเชื่อมต่อกันในระดับชั้น 3 ผ่านส่วนอยู่อาศัยไปยังพื้นที่ห้องสมุด ห้องวิจัย และห้องอาหารหลักเพื่อให้สามารถใช้ในการศึกษาและใช้ชีวิตร่วมกันระหว่างอาจารย์ และนักเรียนได้ตลอด 24 ชั่วโมง ในส่วนของแนวคิดทั้ง 5 ประโยคถูกนำมาใช้กับลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ขึ้นมาเพื่อรองรับแนวคิดสำคัญในส่วนต่างๆ คือ 1) ด้านความก้าวหน้าทางการศึกษาเทคโนโลยีได้จัดให้มีพื้นที่ประชุมกลุ่มขนาดย่อย พร้อมสื่อการสอนออนไลน์ในพื้นที่เปิดโล่งในระดับชั้น 1 ของอาคารเรียนรวมทั้งหมดเพื่อให้นักศึกษาสามารถศึกษาได้ด้วยตนเองทั้งแบบกลุ่มและแบบเดี่ยว, 2) ด้านวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์สร้างให้มีส่วนศูนย์วิจัยที่สามารถใช้งานได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้ใช้ฝึกงานจริง, 3) ด้านประวัติศาสตร์และสภาพแวดล้อมที่ตั้ง ได้จัดพื้นที่ตลอดแนวคลองส่งน้ำในโครงการให้เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์กลางแจ้งเพื่อรำลึกถึงความสำคัญในอดีตของที่ตั้งและ 4) ด้านความกลมกลืนและการร่วมพัฒนา ชุมชนได้จัดสร้างพื้นที่ศูนย์เชื่อมสัมพันธ์โดยมีวัตถุประสงค์ในการให้บริการทางด้านการการประชุม การให้บริการด้านความรู้ และการบริการทางการซ่อมแซมทางวิศวกรรมแก่ชุมชน ด้านการพัฒนาจริยธรรมและศีลธรรมสร้างให้เกิดการอยู่ร่วมกัน ระหว่างอาจารย์ เจ้าหน้าที่ นักศึกษา และชุมชน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ในการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่น รูปแบบผังแม่บทที่เกิดขึ้นยังได้รับการจัดทำข้อกำหนดในการออกแบบและก่อสร้างเพื่อควบคุมผู้ออกแบบและผู้ก่อสร้างที่จะเข้ามาทีหลังให้มีการ พัฒนาพื้นที่ตรงตามแนวคิดที่วางไว้อีกทีหนึ่ง คำสำคัญ: กระบวนการออกแบบ ผังแม่บท แนวคิดการออกแบบ การมีส่วนร่วมของชุมชน