ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารแบบมีส่วนร่วมกับประสิทธิผลของสถานศึกษาในเครือข่ายโรงเรียนกระบี่เมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ - แก้วจันทร์ศรี, พีรพัฒน์; ณ พัทลุง, เพียงเพ็ญ (ศึกษาศาสตร์ มมร, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษา ระดับประสิทธิผลของสถานศึกษา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารแบบมีส่วนร่วมกับประสิทธิผลของสถานศึกษาในเครือข่ายโรงเรียนกระบี่เมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยข้าราชการครูจำนวน 100 คน ซึ่งกำหนดจากตารางของ Krejcie และ Morgan โดยใช้เครื่องมือเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ผ่านการตรวจสอบคุณภาพและมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .94 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก โดยผู้บริหารมีแนวทางการทำงานที่เปิดโอกาสให้ครูและบุคลากรเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจ วางแผน และตรวจสอบการดำเนินงาน ซึ่งสะท้อนลักษณะการบริหารเชิงประชาธิปไตยที่เน้นความไว้วางใจ ความโปร่งใส และความรับผิดชอบร่วมกัน ทั้งนี้ ด้านการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจพบว่าอยู่ในระดับมาก (= 3.66, S.D. = 0.40) ขณะที่ค่าเฉลี่ยภาพรวมของการบริหารแบบมีส่วนร่วมอยู่ที่ (= 3.64, S.D. = 0.23) แสดงถึงการมีส่วนร่วมที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในหลายมิติของงานบริหารโรงเรียน นอกจากนี้ ประสิทธิผลของสถานศึกษาพบว่าอยู่ในระดับมากเช่นเดียวกัน ครอบคลุมด้านคุณภาพผู้เรียน คุณภาพครู การจัดการเรียนการสอน ทรัพยากรทางการศึกษา และความร่วมมือจากผู้ปกครองและชุมชน ซึ่งเป็นปัจจัยสะท้อนศักยภาพการดำเนินงานของโรงเรียนทั้งในเชิงวิชาการและการบริหารจัดการ ผลการทดสอบความสัมพันธ์พบว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับประสิทธิผลของสถานศึกษา (r = 0.513, Sig. = .000) ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .01 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าโรงเรียนที่มีการบริหารเปิดโอกาสให้บุคลากรมีส่วนร่วมอย่างเหมาะสมจะมีแนวโน้มประสิทธิผลสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ผลดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิดของ Likert (1967) และ Hoy และ Miskel (2012) ที่ชี้ว่าการมีส่วนร่วมของบุคลากรในกระบวนการบริหารช่วยสร้างความไว้วางใจ ความร่วมมือ และความผูกพันต่อองค์กร ส่งผลให้การดำเนินงานเป็นเอกภาพและบรรลุผลสัมฤทธิ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังสอดคล้องกับผลการศึกษาร่วมสมัยที่ระบุว่าการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครอง และชุมชนเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียนและความเข้มแข็งของสถานศึกษาในระยะยาว ผลการวิจัยจึงสะท้อนว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วมเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพสถานศึกษาในทุกด้าน โดยเฉพาะในบริบทของเครือข่ายโรงเรียนกระบี่เมืองเก่าที่มีความหลากหลายด้านทรัพยากรและสภาพแวดล้อม การเปิดโอกาสให้ครูและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้ามามีบทบาทในการวางแผน ดำเนินงาน และประเมินผล ไม่เพียงทำให้โรงเรียนมีความโปร่งใสและเข้มแข็งขึ้นเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เกิดการขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืนและตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนและชุมชนได้อย่างแท้จริง