สังคหวัตถุ 4: จิตบริการเชิงพุทธบูรณาการที่เป็นเลิศ - ดิศวัฒน์ รัตนประภา; แก้วศรีงาม อนันตชัย (วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2026)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนและสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับจิตบริการ คุณภาพการให้บริการ และหลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อเสนอกรอบแนวคิดจิตบริการเชิงพุทธบูรณาการที่นำไปสู่การบริการที่เป็นเลิศ เนื้อหาของบทความใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง โดยวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างพฤติกรรมของผู้ให้บริการ การรับรู้คุณภาพบริการของผู้รับบริการ และหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ผลการสังเคราะห์พบว่า จิตบริการเป็นคุณลักษณะสำคัญของผู้ให้บริการที่แสดงออกผ่านความเต็มใจ ความสุภาพ ความเอาใจใส่ การควบคุมอารมณ์ และการตอบสนองต่อความต้องการของผู้รับบริการอย่างเหมาะสม ขณะที่คุณภาพการให้บริการเกิดจากการรับรู้ของผู้รับบริการต่อผลลัพธ์ กระบวนการ และพฤติกรรมบริการที่ได้รับ เมื่อบูรณาการกับหลักสังคหวัตถุ 4 พบว่า ทานเป็นฐานของความเอื้อเฟื้อและความเต็มใจช่วยเหลือ ปิยวาจาเป็นกลไกการสื่อสารที่สุภาพ อัตถจริยาเป็นการกระทำที่มุ่งประโยชน์แก่ผู้รับบริการ และสมานัตตตาเป็นการปฏิบัติอย่างเสมอภาคและเสมอต้นเสมอปลาย องค์ความรู้ใหม่ของบทความนี้จึงเสนอว่า สังคหวัตถุ 4 สามารถอธิบายเป็นกลไกพัฒนาจิตบริการเชิงพุทธบูรณาการที่ช่วยยกระดับคุณภาพการให้บริการ ความพึงพอใจ ความไว้วางใจ และภาพลักษณ์ที่ดีขององค์กร