การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ - บำเพ็ญเพียร พระครูปลัดพงศกรณ์; ทองอินทร์ เติมศักดิ์; บุญเรือง สุมาลี (วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาภาวะผู้นำทางการเมือง 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำทางการเมือง และ 3. นำเสนอการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บโดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่มีโครงสร้าง วิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 10 รูปหรือคน และการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามกับประชาชนกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน ใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ เท่ากับ 0.991 โดยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำทางการเมืองของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และทุกด้านอยู่ในระดับมากดังนี้ ด้านสามารถวิเคราะห์ปัญหาข้อท้าทายทางสังคมที่สำคัญ ด้านการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง ด้านเสนอวิสัยทัศน์ที่เป็นไปได้เพื่อแก้ปัญหาและข้อท้าทายอย่างรวดเร็ว และด้านการมีสติปัญญา ฉลาดรู้ ให้การระดมทรัพย์ในการแก้ปัญหา ตามลำดับ 2. ปัจจัยคุณลักษณะผู้นำส่งผลต่อภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ ได้ร้อยละ 40.5 และหลักสัปปุริสธรรมส่งผลต่อภาวะผู้นำทางการเมือง ได้ร้อยละ 16.4 อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01 และ 3. การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ ดังนี้ 1. การรู้เหตุ ผู้บริหารสามารถวิเคราะห์ปัญหาพร้อมรับฟังทุกฝ่าย 2. การรู้จักผล ตระหนักเป้าหมายของนโยบายมีการติดตามต่อเนื่อง 3. การรู้จักตน ไม่ยึดติดอำนาจ มุ่งส่วนรวม 4. รู้จักประมาณ ใช้งบอย่างเหมาะสม ทำงานมีแผน 5. รู้จักกาล จัดลำดับงาน เข้าใจฤดูกาล ในการสื่อสาร 6. การรู้จักชุมชน เข้าใจวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น และ 7. รู้จักประชาชน เปิดใจรับฟังและลงพื้นที่ร่วมกิจกรรม