การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง - ค้าโค อมรรัตน; (บวรวิทย์ อายุมั่น) พระครูศรีปวรบัณฑิต; ปราณีต ยุทธนา (วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักปาปณิกธรรมกับภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม และ 3. นำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 381 คน เครื่องมือที่ใช้ในวิจัยเป็นแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึกและใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ รองลงมาด้านการคำนึงถึงปัจเจกบุคคล และด้านการกระตุ้นให้ใช้ปัญญา ตามลำดับ 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักปาปณิกธรรมกับภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูง และ 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำในการจัดการขยะมูลฝอยของผู้นำทางการเมืองระดับท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม พบว่า หลักปาปณิกธรรม ประกอบด้วย 1. จักขุมา มีวิสัยทัศน์ เน้นมีแผนระยะยาวและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน 2. วิธูโร การบริหารจัดการที่ดี เข้าใจกฎหมายที่ครอบคลุม และใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และ 3. นิสสยสัมปันโน มีมนุษยสัมพันธ์ เน้นการสื่อสาร รับฟัง และสร้างความเชื่อใจกับประชาชน