สังคหวัตถุ 4: กลไกเสริมสร้างเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ - ทองโสภา, ดลดิเรก (วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2026)
การประยุกต์หลักสังคหวัตถุ 4 ซึ่งเป็นหลักธรรมที่ช่วยยึดเหนี่ยว ประสาน และเกื้อกูลผู้คน สามารถนำมาเชื่อมโยงกับแนวคิดเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ เนื่องจากการปฏิบัติการร่วม/ผสมเกี่ยวข้องกับหลายเหล่าทัพ หลายหน่วยงาน หรือหลายชาติ ซึ่งมีความแตกต่างด้านโครงสร้างการบังคับบัญชา บทบาทหน้าที่ วัฒนธรรมองค์กร ทรัพยากร และข้อจำกัดในการปฏิบัติ การดำเนินภารกิจให้บรรลุเป้าหมายร่วมกันจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับกำลังรบ ระบบบัญชาการ หรือเทคโนโลยีทางทหารเพียงอย่างเดียว หากยังต้องอาศัยความร่วมมือ ความไว้วางใจ การสื่อสารที่ชัดเจน การประสานงาน และความเข้าใจตรงกันของผู้เกี่ยวข้อง บทความนี้เสนอว่า หลักสังคหวัตถุ 4 สามารถนำมาใช้เสริมสร้างเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสม โดยเชื่อมโยงกับบริบทการทำงานร่วมกันของหลายฝ่าย กล่าวคือ ทานช่วยให้เกิดการสนับสนุนร่วม ปิยวาจาช่วยส่งเสริมการสื่อสารร่วม อัตถจริยาช่วยสนับสนุนการปฏิบัติร่วม และสมานัตตตาช่วยสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้เชื่อมประสานกัน ย่อมช่วยให้ผู้ปฏิบัติจากหลายฝ่ายมีเป้าหมายร่วม เข้าใจตรงกัน ประสานใจ ประสานงาน และมุ่งสู่ความสำเร็จของภารกิจร่วมกัน โดย “จิกซอว์แห่งเอกภาพสู่การปฏิบัติการร่วม/ผสม” ใช้อธิบายบทบาทของสังคหวัตถุ 4 ในการเสริมสร้างความร่วมมือ ความไว้วางใจ และความสำเร็จของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ