การบริหารจัดการอุตสาหกรรมอะลูมิเนียมไทยเพื่อรองรับมาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน - ธนเลิศลาภ, ถกล (วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 2026)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป ผลกระทบที่มีต่ออุตสาหกรรมอะลูมิเนียมไทย และนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของกติกาการค้าโลกภายใต้บริบทเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ โดยอาศัยการศึกษาและสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารวิชาการ รายงานของหน่วยงานภาครัฐ งานวิจัย และแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง พบว่า มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนเป็นกลไกทางการค้าที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อป้องกันการรั่วไหลของคาร์บอนและสร้างความเป็นธรรมในการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตในประเทศและต่างประเทศ ส่งผลให้อุตสาหกรรมอะลูมิเนียมซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานเข้มข้นและมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูงต้องเผชิญกับความท้าทายหลายประการ ทั้งด้านการตรวจวัด การรายงาน และการทวนสอบข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปรับปรุงกระบวนการผลิตให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ตลอดจนการบริหารจัดการต้นทุนที่อาจเพิ่มขึ้นจากภาระด้านคาร์บอน มาตรการดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงข้อจำกัดทางการค้า แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับศักยภาพของอุตสาหกรรมอะลูมิเนียมไทยให้สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน ผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสะอาด การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการดำเนินธุรกิจตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน นอกจากนี้ การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอะลูมิเนียมไทยให้สามารถรองรับมาตรการดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องอาศัยบทบาทของภาครัฐในการกำหนดนโยบาย สนับสนุนการลงทุน พัฒนาระบบข้อมูลด้านคาร์บอน และสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง บทความนี้จึงนำเสนอองค์ความรู้ในรูปแบบ A-C-G Model ประกอบด้วย การยกระดับอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม การพัฒนาระบบบริหารจัดการคาร์บอน และการกำกับดูแลผ่านความร่วมมือเชิงเครือข่าย เพื่อเป็นแนวทางในการเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน ลดผลกระทบจากมาตรการทางการค้าด้านสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมอะลูมิเนียมไทยให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำในอนาคต