สิทธิในคดีอาญาของพระสงฆ์ไทย - เจริญกิจ สมชาย (วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 2022)
การวิจัย เรื่องสิทธิในคดีอาญาของพระสงฆ์ไทยนี้ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา ถึงสิทธิและหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับรัฐของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา และเอกสารที่เกี่ยวข้อง และเพื่อศึกษาสิทธิในคดีอาญาของพระสงฆ์ไทยที่ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเสนอแนะแนวทางการคุ้มครองสิทธิของพระสงฆ์ไทยในคดีอาญา ผลการวิจัยพบว่า สิทธิและหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับรัฐของพระสงฆ์ในพระพุทธ ศาสนา พระสงฆ์มีสิทธิและหน้าที่ในฐานะบรรพชิตที่จะศึกษาเรียนรู้ปฏิบัติตนตามหลัก ไตรสิกขาและพระธรรมวินัย ให้บรรลุถึงเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา ทั้งสิทธิและหน้าที่ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของพลเมืองของรัฐที่จะต้องปฏิบัติตามกฎหมาย และร่วมพัฒนาพลเมืองในรัฐให้พึงประสงค์ด้วย กรณีสิทธิในคดีอาญาของพระสงฆ์ไทย พบว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 บัญญัติเพื่อคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของพลเมืองในรัฐรวมถึงพระสงฆ์ด้วย ข้อเสนอแนะแนวทางการคุ้มครองสิทธิของพระสงฆ์ไทยในคดีอาญา ผู้วิจัยเสนอให้ยกเลิกอำนาจของพนักงานสอบสวนในการให้พระสงฆ์ที่ถูกกล่าวหาสละสมณเพศ แต่ให้อำนาจนั้นเป็นของเจ้าคณะปกครองฝ่ายสงฆ์เป็นผู้พิจารณา และให้มีสถานที่เฉพาะสำหรับคุมขังพระสงฆ์ที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดอาญาที่พนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการมีดุลยพินิจไม่อนุญาตให้ประกันตัว กรณีให้พระสงฆ์สละสมณเพศ โดยไม่ผิดอาบัติปาราชิก ต้องเกิดจากความสมัครใจของพระสงฆ์เองที่จะเปล่งวาจาสละสมณเพศตาม พระวินัย