วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น

ส่วนหน้าวารสาร

2026-06-29T15:39:15+07:00

บทบรรณาธิการ

2026-06-29T15:42:40+07:00

แนวทางในการสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของสังคมไทย

2026-02-13T11:33:05+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการสร้างประชาธิปไตยจากฐานรากเพื่อความยั่งยืนของประเทศไทย เนื่องจากระบบการบริหารของไทยเป็นระบบที่มีการรวมศูนย์ที่ส่วนกลาง และชุมชนในพื้นที่ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง

ผลการศึกษาพบว่า การสร้างประชาธิปไตยจากฐานรากให้มีความเข้มแข็งต้องอาศัยเครื่องมือที่หลากหลาย ทั้งแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวกับประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ ประชาธิปไตยชุมชน และแนวคิดว่าด้วยภาคีภิบาลท้องถิ่น รวมทั้งกลไกหรือเครื่องมือจากภาครัฐที่มีการบริหารจัดการอยู่ในพื้นที่ในการดึงชุมชนและภาคประชาสังคมให้เข้ามาพัฒนาแบบมีส่วนร่วม

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรปรับปรุงระบบการบริหารราชการแผ่นดินของไทยให้สอดคล้องกับสภาพความเปลี่ยนแปลงของสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และควรปรับปรุงราชการส่วนภูมิภาคให้สามารถเชื่อมโยงการทำงานกับภาคส่วนอื่น ๆ ทั้งควรสร้างความเข้มแข็งให้สภาองค์กรชุมชนตำบล และรัฐต้องส่งเสริมสนับสนุนให้การบริหารจัดการภาครัฐมีการบูรณาการในแต่ละกลุ่มภารกิจ เช่น กรณีของ “ภาคีอาสา” (Area Strengthening Alliance - ASA) หรือ “คณะกรรมการภาคีสานพลังพื้นที่เข้มแข็ง” (ภสพ.) โดยมีความมุ่งหมายในการสนับสนุนให้เกิดความเข้มแข็งของภาคประชาสังคมในพื้นที่

ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมสำหรับพระภิกษุที่ถูกกล่าวหาว่าล่วงละเมิดพระธรรมวินัย

2026-06-01T11:52:06+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด วิวัฒนาการ และหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมสำหรับพระภิกษุที่ถูกกล่าวหาว่าล่วงละเมิด พระธรรมวินัย ศึกษากระบวนการยุติธรรมของคณะสงฆ์ไทยและองค์กรศาสนาในต่างประเทศ วิเคราะห์ปัญหาทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และเสนอแนวทางปรับปรุงกฎหมายให้เหมาะสมกับบริบทสังคมไทย โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร (Documentary Research)

ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการยุติธรรมสำหรับพระภิกษุที่ถูกกล่าวหาว่าล่วงละเมิดพระธรรมวินัยยังมีปัญหาหลายประการ กล่าวคือ ด้านการจัดระเบียบองค์คณะ ที่ยังขาดเกณฑ์คัดเลือกตามความรู้ความสามารถ ใช้องค์คณะเดิมซ้ำทุกคดี ด้านการควบคุมกระบวนพิจารณาคดีที่ยังขาดมาตรการคัดค้านหรือป้องกันอคติ ด้านการตรวจสอบการใช้อำนาจที่ยังไม่มีช่องทางเสนอให้ตีความปัญหาข้อพระวินัยที่สำคัญ ขาดระบบเผยแพร่คำวินิจฉัย ขาดบทบัญญัติรองรับสิทธิการร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่แม้จะมีข้อผิดพลาดร้ายแรง และด้านการบังคับโทษที่ยังไม่มีความชัดเจนในนิคหกรรม มาตรการทางอาญาก็ยังไม่ครอบคลุมถึงกรณีเสพเมถุน

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง โดยกำหนดหลักเกณฑ์คัดเลือกองค์คณะอย่างเหมาะสม ให้ความสำคัญกับสิทธิของพระภิกษุผู้ถูกกล่าวหา เพิ่มประสิทธิภาพใน การควบคุม คุ้มครอง ส่งเสริม ตรวจสอบ และการบังคับใช้

กฎหมายและนโยบายทางอาญา : ศึกษากรณีช่องว่างกฎหมาย ในการล่วงละเมิดทางเพศทางเพศออนไลน์

2026-05-13T14:14:54+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ช่องว่างทางกฎหมายและนโยบายอาญาของไทยในการจัดการปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศออนไลน์ โดยศึกษาปัจจัยเชิงโครงสร้างในระบบกระบวนการยุติธรรมที่ส่งผลต่อการคุ้มครองผู้เสียหาย และเปรียบเทียบกฎหมายและกลไกคุ้มครองจากต่างประเทศ ได้แก่ สหราชอาณาจักร เครือรัฐออสเตรเลีย และสาธารณรัฐสิงคโปร์ เพื่อเสนอแนวทางเชิงนโยบายสำหรับการพัฒนาระบบคุ้มครองผู้เสียหายให้สอดคล้องกับบริบทสังคมดิจิทัลในปัจจุบัน งานวิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและการศึกษาเปรียบเทียบเชิงคุณภาพ

ผลการวิจัยพบว่า กฎหมายอาญาไทยยังคงเน้นการกระทำที่เกิดขึ้นในทางกายภาพ ขณะที่การคุ้มครองผู้เสียหายในพื้นที่ดิจิทัลยังขาดบทบัญญัติเฉพาะที่ให้ความสำคัญกับหลักความยินยอม และยังพึ่งพากฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ที่มีเป้าหมายด้านความมั่นคงของรัฐมากกว่าการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคล ในเชิงนโยบายยังขาดกลไกในการจัดการกับเนื้อหาที่สร้างความเสียหายอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ ขณะที่ประเทศที่ศึกษาเปรียบเทียบได้พัฒนากฎหมายและกลไกที่ให้ความสำคัญกับสิทธิของผู้เสียหาย พร้อมทั้งกำหนดมาตรการตอบสนองที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพต่อความเสียหายบนสื่อดิจิทัล

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะ ดังนี้ (1) ควรพิจารณาตรากฎหมายเฉพาะว่าด้วยความผิดทางเพศในโลกออนไลน์ (2) ควรจัดตั้งหน่วยงานเฉพาะที่มีอำนาจในการสั่งระงับหรือลบเนื้อหาที่สร้างความเสียหาย (3) ควรจัดตั้งศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จเพื่อช่วยเหลือผู้เสียหาย และ (4) ควรเสริมสร้างความรู้ด้านเทคโนโลยีเกี่ยวกับพยานหลักฐานดิจิทัลสำหรับพนักงานสอบสวน

ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับคุณสมบัติการรับเจ้าหน้าที่และประสิทธิภาพของเจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ

2026-04-27T15:27:22+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับคุณสมบัติการรับเจ้าหน้าที่และประสิทธิภาพของเจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ การศึกษานี้ได้วิเคราะห์กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547 ซึ่งยังมีข้อจำกัดบางประการที่ทำให้หลักเกณฑ์เกี่ยวกับคุณสมบัติและการรับเจ้าหน้าที่ไม่ชัดเจนเพียงพอ ทั้งยังศึกษาแนวคิดที่เกี่ยวข้องและเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับกฎหมายต่างประเทศ เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและเสนอแนวทางพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการรับและพัฒนาเจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษยังมีข้อจำกัดบางประการ กล่าวคือ เกณฑ์การรับสมัครทั้งการรับบุคคลภายนอกเข้ารับราชการโดยตรงและการรับโอนข้าราชการจากหน่วยงานอื่นยังไม่ได้มีความชัดเจนและเป็นมาตรฐานเดียวกันในแต่ละครั้ง อีกทั้งระบบการฝึกอบรมและการพัฒนาศักยภาพของเจ้าหน้าที่ภายหลังการรับเข้าปฏิบัติงานยังขาดความเป็นระบบและความต่อเนื่อง รวมถึงยังไม่มีมาตรการประเมินสมรรถนะของเจ้าหน้าที่อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้ เห็นควรกำหนดแนวทางพัฒนาสมรรถนะของเจ้าหน้าที่เป็นหลัก โดยใช้มาตรการอบรมและการประเมินซ้ำทดแทนการลงโทษสำหรับ ผู้ที่ไม่ผ่านการประเมินเพื่อแก้ไขข้อบกพร่องและยกระดับความสามารถให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่กรมสอบสวนคดีพิเศษและเพิ่มความเชื่อมั่นของสังคมต่อกระบวนการยุติธรรมโดยรวม

ปัญหาการถอนอำนาจปกครองบุตร กรณีการเลี้ยงดูโดยมิชอบตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546

2026-05-16T10:58:34+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการตีความและการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการถอนอำนาจปกครองบุตรในกรณีการเลี้ยงดูโดยมิชอบตามพระราช บัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 และวิเคราะห์ความสัมพันธ์กับเหตุแห่งการถอนอำนาจปกครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1582 โดยใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสารวิเคราะห์บทบัญญัติกฎหมาย แนวคำพิพากษา และแนวคิดทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง

ผลการศึกษาพบว่า แนวคิด “การเลี้ยงดูโดยมิชอบ” มีขอบเขตกว้างและครอบคลุมความเสี่ยงต่อสวัสดิภาพของเด็กในหลายมิติ แต่ยังขาดกลไกเชื่อมโยงกับบทบัญญัติ มาตรา 1582 ส่งผลให้การคุ้มครองสิทธิเด็กยังไม่เพียงพอ และไม่ปรากฏแนววินิจฉัยของศาลที่ชัดเจนในกรณีการเลี้ยงดูโดยมิชอบในลักษณะที่ขาดความระมัดระวังอาจถือเป็นการใช้อำนาจปกครองโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้ ให้จำแนกระดับความร้ายแรงของการเลี้ยงดูโดยมิชอบออกเป็น 2 ระดับ ได้แก่ ระดับไม่ร้ายแรงและระดับร้ายแรง และปรับปรุงนิยามให้เชื่อมกับมาตรา 1582 อย่างชัดเจน โดยกำหนดให้กรณีที่มีความร้ายแรงและขัดต่อหลักประโยชน์สูงสุดของเด็กอย่างมีนัยสำคัญสามารถใช้เป็นเหตุแห่งการถอนอำนาจปกครองบุตรได้

ปัญหาทางกฎหมายในการดูแลแบบประคับประคอง: ศึกษากรณีไม่มีหนังสือแสดงเจตจำนงไว้โดยชัดแจ้ง

2025-11-12T11:02:59+07:00

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัญหาช่องว่างทางกฎหมายในการดูแลแบบประคับประคอง ภายใต้มาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้ป่วยระยะท้ายขาดความสามารถในการตัดสินใจและไม่ได้จัดทำหนังสือแสดงเจตจำนง (Living Will) ไว้ล่วงหน้า ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวก่อให้เกิดความไม่แน่นอนในการตัดสินใจยุติการรักษาของญาติ และสร้างความเสี่ยงต่อความรับผิดทางกฎหมายของบุคลากรทางการแพทย์

ผลการศึกษาพบว่า บทบัญญัติในมาตรา 12 ปัจจุบันยังมีข้อจำกัดและไม่ได้ให้การรับรองที่ชัดเจนเพียงพอเกี่ยวกับการตัดสินใจแทนผู้ป่วยโดยผู้แทนหรือญาติใกล้ชิด การที่แพทย์ยุติการรักษาโดยอาศัยเพียงความยินยอมของผู้แทนหรือญาติ อาจส่งผลให้แพทย์ต้องเผชิญกับความรับผิดทั้งทางอาญาและทางแพ่ง เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ เช่น เนเธอร์แลนด์ สหรัฐอเมริกา และไต้หวัน พบว่าประเทศเหล่านั้นมีกลไกทางกฎหมายที่ชัดเจนในการกำหนดลำดับชั้นของญาติผู้มีอำนาจตัดสินใจ

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 12 โดยเพิ่มบทบัญญัติที่รับรองอำนาจของผู้แทนหรือญาติใกล้ชิดตามลำดับชั้น ให้สามารถแสดงเจตจำนงแทนผู้ป่วยในการยุติการรักษาที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิต และเลือกรับการดูแลแบบประคับประคองได้ ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ลดความขัดแย้งในทางปฏิบัติ และส่งเสริมให้การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคองในประเทศไทยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

อุปสรรคทางกฎหมายในการระงับข้อพิพาททางเลือกคดีการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศของไทย

2026-05-16T10:25:15+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ สำรวจปัญหาและอุปสรรคในการระงับข้อพิพาททางเลือกในข้อพิพาททางการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศ ภายใต้พระราช บัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสารเพื่อศึกษาถึงความเหมาะสมของกระบวนการระงับข้อพิพาทด้วยวิธีไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการ ตลอดจนปัญหาเกี่ยวกับการบังคับตามคำชี้ขาด

ผลการศึกษาพบว่า การไกล่เกลี่ยยังมีปัญหาถึงความเหมาะสมและการแต่งตั้งผู้ไกล่เกลี่ย และปัญหาในการนำข้อตกลงที่เกิดจากการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในต่างประเทศมาบังคับในประเทศไทย ส่วนอนุญาโตตุลาการ ยังมีปัญหาในความเป็นกลางของอนุญาโตตุลาการและความโปร่งใสในการระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐกับนักลงทุนต่างชาติ และปัญหาการบังคับคำชี้ขาดอนุญาโตตุลาการ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญที่มีผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในการระงับข้อพิพาททางการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศของไทย

ผู้วิจัยเสนอให้มีการปฏิรูปกฎหมายอย่างตรงจุดเพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นของนักลงทุน และยกระดับบทบาทของประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศในภูมิภาคโดยเป็นภาคีสมาชิกอนุสัญญาสิงคโปร์ว่าด้วยการไกล่เกลี่ย ค.ศ. 2019 (พ.ศ. 2562) เพื่อขจัดอุปสรรคในการบังคับข้อตกลงจากสัญญาไกล่เกลี่ยข้ามพรมแดน อันเนื่องมาจากข้อจำกัดของพระราชบัญญัติไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ที่ไม่ครอบคลุมการบังคับใช้ข้อตกลงระงับข้อพิพาททางพาณิชย์ระหว่างประเทศและเสนอแนะให้แก้ปัญหาความโปร่งใสของกระบวนการอนุญาโตตุลาการโดยศึกษาตามแนวทางของข้อบังคับว่าด้วยความโปร่งใสของคณะกรรมาธิการสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายการค้าระหว่างประเทศเกี่ยวกับความโปร่งใส ค.ศ. 2014 (พ.ศ. 2557) เพื่อขจัดปัญหาในความเป็นกลางของอนุญาโตตุลาการ

สารบัญ

2026-06-29T15:47:47+07:00

คำแนะนำสำหรับผู้เขียน

2026-06-29T15:52:51+07:00

ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับเงินอุดหนุน และเงินบริจาคให้แก่พรรคการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

2026-03-17T10:42:00+07:00

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ปัญหาเกี่ยวกับเงินอุดหนุน และเงินบริจาคให้แก่พรรคการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

ผลการศึกษาพบว่า พรรคการเมืองขนาดใหญ่ ไม่ได้พึ่งพาเงินสนับสนุนพรรคการเมืองมากนักแต่พึ่งพาเงินบริจาค และเงินจากการทำกิจกรรมของพรรคเพื่อระดมทุน ส่วนพรรคการเมืองขนาดเล็กพึ่งพาเงินสนับสนุนอย่างเดียว เพื่อหาผลประโยชน์มากกว่านำมาพัฒนาศักยภาพของพรรคการเมือง จึงเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องพิจารณา ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับเงินอุดหนุน และเงินบริจาคของพรรคการเมือง เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงกฎหมายพรรคการเมืองที่มีอยู่ในปัจจุบันให้มีความเหมาะสม และสอดคล้องกับสภาพการณ์

ผู้เขียนมีข้อเสนอแนะ ดังนี้ เห็นควรยกเลิกหรือปรับกฎหมายในเรื่องการบริจาคเงินให้แก่พรรคการเมืองฉบับปัจจุบัน (พ.ศ. 2560) ให้มีความยืดหยุ่น โดยเฉพาะเรื่องเพดานการรับเงินบริจาค แต่ให้เพิ่มเติมเพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบได้ ในแง่ของการเปิดเผยที่เข้าถึงได้ง่ายและสะดวกโดยประชาชน (360 องศา) Real-time ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องวางเพดานจำกัดยอดเงินไว้ ทั้งนี้เพราะสามารถตรวจสอบแหล่งที่มาและการเอื้อประโยชน์ให้แก่กันในภายหลังได้ อันเป็นโทษที่รุนแรงถึงขั้นยุบพรรคการเมืองหรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งที่พรรคการเมืองเกรงกลัวอยู่แล้ว วางหลักเกณฑ์ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ถึงที่มาแหล่งเงินได้ที่ได้รับจากการบริจาค ระยะเวลาที่ต้องรายงานให้ คณะกรรมการการเลือกตั้งทราบ

ปัญหาการสอบสวนคดีอาญาที่ไม่มีประจักษ์พยาน

2026-05-11T18:05:05+07:00

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาการสอบสวนคดีอาญา ที่ไม่มีประจักษ์พยาน กล่าวคือ เมื่อมีความผิดทางอาญาเกิด พนักงานสอบสวนเป็นบุคคล ในกระบวนการยุติธรรมลำดับแรก ในการแสวงหาข้อเท็จจริงในการกระทำความผิด โดยหลักพนักงานสอบสวนจะมุ่งเน้นให้ความสำคัญกับประจักษ์พยานหรือพยานบุคคล ซึ่งเห็นเหตุการณ์โดยตรงมากกว่าพยานแวดล้อมที่สามารถนำมาใช้เพื่อพิสูจน์การกระทำความผิดได้ แต่การจะนำพยานแวดล้อมมาพิสูจน์ความผิดได้นั้น ต้องรวบรวมพยานหลักฐานหลายประเภทให้มีความเชื่อมโยงกัน มีน้ำหนักมากเพียงพอ เพื่อให้ศาลรับฟังพิพากษาลงโทษผู้กระทำความผิด เนื่องจากพยานแวดล้อมเป็นพยานที่ไม่ได้ระบุข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นโดยตรงทำให้พนักงานสอบสวนต้องใช้ความสามารถในการกำหนดแนวทางการสอบสวนเพื่อเชื่อมโยงพยานหลักฐานดังกล่าวให้ได้

ผลการศึกษาพบว่า หากพนักงานสอบสวนขาดความรู้ ความเข้าใจ อาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการรวบรวมพยานโดยเฉพาะอย่างยิ่งพยานที่ซับซ้อนมีข้อจำกัดของระยะเวลา หรือต้องอาศัยความรู้เป็นการเฉพาะ อันเป็นเหตุให้เกิดข้อบกพร่องในกระบวนการสอบสวน ทำให้ศาลไม่สามารถรับฟังพยานหลักฐานได้อย่างเพียงพอในการพิพากษาลงโทษผู้กระทำความผิด และผู้เสียหายไม่ได้รับการเยียวยาในกระบวนการยุติธรรม

ผู้เขียนมีข้อเสนอแนะว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติควรต้องมอบหมายให้ กองบังคับการกฎหมายและคดีแต่ละกองบัญชาการ ดำเนินการดังนี้ (1) จัดทำคู่มือ ในการสอบสวนคดีอาญาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ของตน (2) จัดทำเอกสารรวบรวมข้อบกพร่อง ในการ ทำสำนวนการสอบสวนเพื่อนำมาเป็นกรณีศึกษาให้กับพนักงานสอบสวน และ (3) จัดให้มีรูปแบบการสอบสวนเป็นคณะกรรมการในคดีที่สำคัญหรืออัตราโทษสูง

การเอาผิดการสะกดรอยตามทางไซเบอร์: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทย กับสหรัฐอเมริกา อังกฤษและเวลส์ และญี่ปุ่น

2026-05-16T13:20:10+07:00

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของการสะกดรอยตามทางไซเบอร์ (Cyberstalking) วิเคราะห์มาตรการทางกฎหมายของประเทศไทย เปรียบเทียบกับกฎหมายของสหรัฐอเมริกา อังกฤษและเวลส์ และญี่ปุ่น และเสนอแนวทางการปรับปรุงกฎหมายไทย โดยใช้วิธีวิชาาการทางนิติศาสตร์เชิงเอกสาร ประกอบกับการเปรียบเทียบกฎหมายเชิงหน้าที่

ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายไทยขาดบทบัญญัติเฉพาะ ขาดกลไกคำสั่งคุ้มครองล่วงหน้า และอัตราโทษไม่เหมาะสมกับความรุนแรงของพฤติการณ์ ในขณะที่กฎหมายของสามประเทศที่ศึกษามีพัฒนาการก้าวหน้ากว่า ทั้งฐานความผิดเฉพาะตาม 18 U.S.C. § 2261A และคดี Counterman v. Colorado (2023) ของสหรัฐอเมริกา Stalking Protection Order ของอังกฤษและเวลส์ และพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม Stalker Regulation Act ของญี่ปุ่น ค.ศ. 2025 ที่ขยายการกำกับดูแลให้ครอบคลุมการใช้อุปกรณ์ Bluetooth Tag ในการติดตามตำแหน่งของผู้เสียหาย

ผู้เขียนเสนอให้เพิ่มมาตรา 309/2 และ 309/3 ในประมวลกฎหมายอาญา เพื่อกำหนดฐานความผิดเฉพาะ และคำสั่งคุ้มครองผู้เสียหายชั่วคราว พร้อมแก้ไขพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ให้ครอบคลุมการติดตั้งโปรแกรมสอดแนม โดยกำหนดเจตนาในระดับ รู้หรือควรจะได้รู้ เพื่อสร้างสมดุลกับเสรีภาพในการแสดงออกตามรัฐธรรมนูญ และเสนอแนวทางของอังกฤษและเวลส์เป็นต้นแบบหลัก

หน้าปกหลัง

2026-06-29T15:54:38+07:00