ศึกษาแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอนาถปิณฑิโกวาทสูตร - เครือไทย, นางพาณี (วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2019)
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษา เนื้อหาหลักธรรมในอนาถปิณฑิโกวาทสูตร 2) ศึกษา แนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอนาถปิณฑิโก วาทสูตร โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคเอกสาร (Qualitative Research) จากการศึกษาพบว่า 1.อนาถปิณฑิโกวาทสูตร มีเนื้อหาโครงสร้าง บรรยายถึงบุคคล และหลักธรรมว่าด้วยการคลาย ความยึดมั่นในอายตนะภายใน 6 อายตนะภายนอก 6 วิญญาณ 6 สัมผัส 6 เวทนา 6 ธาตุ 6 ขันธ์ 5 อรูปฌาน 4 โลกนี้ โลกหน้า และอารมณ์ที่รับรู้ทาง อายตนะ 6 2.หลักการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในพระสูตรนี้ ว่าโดยรวมแล้วสรุปลงในสติปัฏฐาน 4 คือ การใช้สติ เป็นฐานในการพิจารณาไปในกาย เวทนา จิตและ ธรรม โดยมี วิปัสสนาภูมิ 6 หรือ รูปกับนาม เป็น อารมณ์ของวิปัสสนา ประกอบกับโพธิปักขิยธรรม 37 ซึ่งมีแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา โดย พิจารณาผัสสะที่กระทบกับอายตนะภายใน และเป็น เหตุให้เกิดทุกข์ เช่นตาเห็นรูป เกิดจักขุวิญญาณ ก่อ ให้เกิดความรู้สึกคือเวทนาสุข ทุกข์ หรือเฉยๆ สิ่งที่ กระทบเป็นธาตุที่ประกอบ เมื่อมีความรู้สึกในธาตุ เกิดอุปาทานความยึดมั่นถือมั่น เมื่อผู้ปฏิบัติเห็นชอบตามความเป็นจริงว่า ไม่ว่าจะยืน เดิน นั่ง นอน และทำอากัปกิริยาใดๆ มีเพียงธาตุ 4 ที่มาประชุม กัน โดยปราศจากความเป็นตัวตน เรา เขา ผู้ปฏิบัติ ย่อมไม่ติดใจธาตุใดธาตุหนึ่งว่า เป็นเรา เป็นของเรา ย่อมปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นอย่างเด็ดขาด