มาตรการทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างในวันหยุดตามประเพณี ตามความมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 - พลทัศน์โยธิน กิตติภัทธ์; พิเชฐวรกุล อรัชมน (วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 2025)
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความเป็นมาของแนวคิดในการคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างในวันหยุดตามประเพณี 2) ความเข้าใจของนายจ้างและลูกจ้างเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างในวันหยุดตามประเพณี 3) วิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติตามมาตรา 29 4) ประเมินประสิทธิภาพของมาตรการบังคับใช้กฎหมาย 5) เสนอแนะแนวทางการปรับปรุงกฎหมายหรือแนวทางปฏิบัติ โดยพิจารณาพื้นฐานและแนวคิดเกี่ยวกับการคุ้มครองลูกจ้างจากการกำหนดวันหยุดตามประเพณีของนายจ้าง ใช้วิธีการศึกษาวิจัยเอกสาร จากตำราวิชาการ คำพิพากษาของศาลฎีกาและเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสืบค้นข้อมูลจากสื่อสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ โดยการนำข้อมูลมาเรียบเรียง วิเคราะห์ สังเคราะห์เปรียบเทียบเพื่อให้เห็นถึงความสำคัญและปัญหาที่เกิดขึ้น จากเหตุดังกล่าว ตลอดจนหาแนวทางกำหนดหลักการเพื่อแก้ไขปัญหาต่อไป ผลการวิจัย 1) แนวคิดการคุ้มครองสิทธิวันหยุดตามประเพณีมีรากฐานจากหลักสิทธิมนุษยชนและคุณภาพชีวิตแรงงาน มาตรา 29 จึงถูกกำหนดขึ้นเพื่อรองรับสิทธินี้ ในสังคมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม 2) นายจ้างบางส่วนยังขาดความเข้าใจในเจตนารมณ์ของกฎหมาย ขณะที่ลูกจ้างบางกลุ่มไม่ตระหนักหรือไม่กล้าใช้สิทธิ ส่งผลให้สิทธิวันหยุดไม่ถูกใช้ได้อย่างเต็มที่ 3) ปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติในความไม่ชัดเจนของกฎหมายเปิดช่องให้ใช้ดุลพินิจโดยไม่เป็นธรรม และขาดกลไกร้องเรียนที่เข้าถึงได้ ทำให้ลูกจ้างบางกลุ่มไม่ได้รับความคุ้มครองที่เหมาะสม 4) ประสิทธิภาพของการบังคับใช้แม้จะมีกฎหมายรองรับ แต่การบังคับใช้ยังจำกัด โดยเฉพาะในกิจการขนาดเล็กหรือแรงงานนอกระบบ ทำให้การคุ้มครองสิทธิยังไม่ทั่วถึง 5) กำหนดแนวทางการปรับปรุงกฎหมายให้ชัดเจน เปิดโอกาสให้ลูกจ้างเลือกวันหยุดตามศาสนา จัดทำแนวปฏิบัติสำหรับนายจ้างและพัฒนากลไกร้องเรียนให้มีประสิทธิภาพและปลอดภัย ด้วยวิธีการคุ้มครองทางกฎหมายและระเบียบด้านแรงงาน การกำหนดวันหยุดตามประเพณีแบบจารีตประเพณีแบ่งตามภูมิภาค เพื่อให้แรงงานได้รับการคุ้มครองอย่างทัดเทียมเสมอภาคระหว่างกัน