ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ - ปุ้งคำข้าว ไพวัลย์; ก่อบุญ บุญมี; นันทะศรี วันเพ็ญ (วารสารวิชาการ ครุศาสตร์สวนสุนันทา, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา 1) องค์ประกอบของภาวะผู้นำครู 2) ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก 3) ระดับภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก 4) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูกับภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก และ 5) เพื่อศึกษาอำนาจพยากรณ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูที่มีต่อภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน จำนวน 211 คน จำแนกเป็น ผู้บริหารสถานศึกษา 68 คน และครู 143 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม ชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่าความเที่ยงตรง เท่ากับ 1.00 ค่าอำนาจจำแนกระหว่าง 0.42-0.93 และมีความเชื่อมั่น 0.98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบของภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ประกอบไปด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ด้านการเป็นบุคคลแห่งการเปลี่ยนแปลง 2) ด้านการเป็นแบบอย่างในการสอน 3) ด้านการพัฒนาตนเองและเพื่อนครู และ 4) ด้านการมุ่งพัฒนาผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ อยู่ในระดับมาก อันดับที่ 1 ด้านแรงจูงใจภายใน และอันดับที่ 2 ด้านความรู้เชิงลึก 3. ภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ อยู่ในระดับมาก อันดับที่ 1 ด้านการเป็นแบบอย่างในการสอน อันดับที่ 2 การมุ่งพัฒนาผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน อันดับที่ 3 ด้านการพัฒนาตนเองและเพื่อนครู อันดับที่ 4 ด้านการเป็นบุคคลแห่งการเปลี่ยนแปลง 4. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูกับภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ มีความสัมพันธ์กันในทางบวกในระดับสูง อันดับที่ 1 ด้านความรู้เชิงลึก กับ แรงจูงใจภายใน 5. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูด้านที่มีอำนาจพยากรณ์ภาวะผู้นำครู อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 คือ แรงจูงใจภายใน (X1) และความรู้เชิงลึก (X2) โดยตัวแปรทั้ง 2 ตัว สามารถพยากรณ์ภาวะผู้นำครู ได้เท่ากับ .857 หรือร้อยละ 85.70 ความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการพยากรณ์ (Standard Error) 0.188