วารสารกองทุนพัฒนาสือปลอดภัยและสร้างสรรค์

ละครไทยกับมาตรฐานคุณภาพ: การวิเคราะห์ละครนางฟ้ากรรมกรภายใต้เกณฑ์การประเมินคุณภาพของ กสทช.

เสริมศิริ นิลดำ — 2026-09-30

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณภาพของละครโทรทัศน์เรื่อง นางฟ้ากรรมกร โดยใช้เกณฑ์การประเมินคุณภาพเนื้อหารายการโทรทัศน์ที่พัฒนาโดย กสทช. ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาละคร 29 ตอน โดยใช้เครื่องมือคือ เกณฑ์การประเมินคุณภาพตามบรรทัดฐานของรายการประเภทละครและเกณฑ์คุณภาพที่สูงกว่าบรรทัดฐานของรายการประเภทละคร

ผลการศึกษาพบว่า ละครมีคุณภาพตามบรรทัดฐานในระดับดีมาก ร้อยละ 93.13 โดยสามารถให้ความบันเทิงและสอดแทรกแนวคิด ข้อมูล และความรู้เชิงสาระที่เป็นประโยชน์ได้ในทุกตอน อย่างไรก็ตาม พบเนื้อหาความรุนแรง การใช้ภาษาหยาบคาย และภาพตัวแทนที่มีลักษณะเหยียดหยาม สำหรับเกณฑ์คุณภาพที่สูงกว่าบรรทัดฐาน ละครได้คะแนนร้อยละ 56.50 อยู่ในระดับพอใช้ โดยมีจุดเด่นด้านการสื่อสารคุณธรรม จริยธรรม ความสัมพันธ์ในครอบครัว และการเรียนรู้ความหลากหลาย แต่ยังมีข้อจำกัดในด้านการกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และการเสนอแนวทางแก้ปัญหาในเชิงสร้างสรรค์

ผลการทดลองใช้ร่างเกณฑ์ประเมินคุณภาพละครนี้สะท้อนว่า สามารถช่วยจำแนกเนื้อหาที่ควรส่งเสริมและเนื้อหาที่ควรระมัดระวังได้อย่างเป็นระบบ ข้อเสนอแนะคือควรปรับตัวชี้วัดที่ซ้ำซ้อน จัดทำคู่มือการประเมินพร้อมตัวอย่างประกอบ และพัฒนาระบบคะแนนแบบมาตรประมาณค่า เพื่อให้การประเมินคุณภาพละครมีความชัดเจนและนำไปใช้ในภาคการผลิตสื่อและการกำกับดูแลได้เหมาะสมยิ่งขึ้น

นวัตกรรมสื่อชุมชนร่วมสมัยเพื่อสร้างอัตลักษณ์สุขภาวะ ในยุคดิจิทัล: การพัฒนาโมเดลการสื่อสารแบบมีส่วนร่วม สําหรับชุมชนลักษณะกึ่งเมืองกึ่งชนบท

กัญญาณัฐ เปลวเฟื่อง — 2026-09-30

การสื่อสารสุขภาพในชุมชนไทยยุคดิจิทัลเผชิญความท้าทายเชิงโครงสร้าง ทั้งจากความหลากหลายของประชากร บริบทกึ่งเมืองกึ่งชนบท และพลวัตของ ระบบนิเวศสื่อที่ส่งผลให้การสื่อสารแบบบนลงล่างไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลง พฤติกรรมสุขภาพที่ยั่งยืนได้ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนานวัตกรรมสื่อชุมชนร่วมสมัยสําหรับสร้างอัตลักษณ์สุขภาวะ (2) ประเมินสัมฤทธิผลด้านความรู้ พฤติกรรม และอัตลักษณ์ชุมชน และ (3) สังเคราะห์โมเดลการสื่อสารสุขภาวะชุมชนกึ่งเมืองกึ่งชนบทแบบมีส่วนร่วม (PRHCM) ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ชนิดอธิบายตามลําดับ บูรณาการการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ พื้นที่ศึกษาคือชุมชนเคหะคลองหก จังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่าง เชิงปริมาณจํานวน 283 คน และกลุ่มข้อมูลเชิงคุณภาพจํานวน 17 คน เครื่องมือเชิง คุณภาพ ได้แก่ แนวสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่ม 5 กลุ่ม และแบบบันทึกสังเกตภาคสนาม

ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนานวัตกรรมสื่อสุขภาวะแบบพหุช่องทางที่ชุมชนมีส่วนร่วมออกแบบและบริหารจัดการ สามารถยกระดับการรับรู้ ความรู้ และพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนอย่างมีนัยสําคัญ พร้อมทั้งเสริมสร้าง
อัตลักษณ์ร่วมภายใต้แนวคิด “ตลาดสุขภาวะ” งานวิจัยได้นําเสนอโมเดลการสื่อสารสุขภาวะชุมชนเมืองแบบมีส่วนร่วม ซึ่งเน้นวงจรการมีส่วนร่วม การสะท้อนคิด และการปฏิบัติพร้อมกลไกการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับความยั่งยืนของการสื่อสารสุขภาพในบริบทชุมชนเมืองไทย

กลไกการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยสื่อสร้างสรรค์ Soft Power ดนตรีอีสานเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น: กรณีศึกษาความสำเร็จ ด้านรายได้และความพึงพอใจโครงการ เสียงของร้อยเอ็ดสู่เวทีโลก

อภิชาติ ดีไม่น้อย — 2026-09-30

การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรม ผู้ประกอบการร้านค้า และเพื่อสำรวจรายได้จากการจำหน่ายสินค้าและบริการ โครงการเสียงของร้อยเอ็ดสู่เวทีโลก กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมฯ จำนวน 2,931 คน และผู้ประกอบการร้านค้าและบริการ จำนวน 50 ร้านค้า เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรมฯ และ 2) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้ประกอบการร้านค้าและแบบสำรวจข้อมูลรายได้จากการจำหน่ายสินค้าท้องถิ่นฯ

ผลการวิจัย พบว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมความพึงพอใจในภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด 𝑥̅ = 4.54 (S.D.=0.87) ผู้ประกอบการร้านค้ามีความพึงพอใจ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 𝑥̅ = 4.31 (S.D.=1.04) และรายได้จากการจำหน่ายสินค้าและบริการในภาพรวม มียอดขายสุทธิ 368,190 บาท สรุป โครงการเทศกาลดนตรี เสียงของร้อยเอ็ดสู่เวทีโลก ถือเป็นเป็นสื่อสร้างสรรค์ ที่ช่วยถ่ายทอดอัตลักษณ์ทางดนตรีของจังหวัดร้อยเอ็ดสู่เวทีสากล และสามารถช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

การวิเคราะห์สื่อกีฬาออนไลน์เพื่อการพัฒนาเยาวชนอย่างสร้างสรรค์และปลอดภัยในสังคมดิจิทัล

มนตรี วงษ์รักษ์ — 2026-09-30

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์ลักษณะและรูปแบบเนื้อหาของสื่อกีฬาออนไลน์ที่ได้รับความนิยมในกลุ่มเยาวชน (2) จำแนกระดับความปลอดภัยและความสร้างสรรค์ของเนื้อหาตามกรอบสื่อปลอดภัยและการพัฒนาเยาวชน และ (3) ประเมินบทบาทและศักยภาพของสื่อกีฬาออนไลน์ต่อการพัฒนาเยาวชนในสังคมดิจิทัล ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ร่วมกับการวิจัยเอกสาร จากสื่อกีฬาออนไลน์ที่เผยแพร่ระหว่างเดือนตุลาคม 2568 – มีนาคม 2569
โดยการคัดเลือกตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 200 ชิ้น ผลการวิจัยพบว่าสื่อกีฬาออนไลน์มีอิทธิพลต่อเยาวชน โดยทำหน้าที่เป็นพื้นที่ทางสังคม แหล่งเรียนรู้
ไม่เป็นทางการ และแหล่งแรงบันดาลใจ เปิดโอกาสให้เยาวชนเข้าถึงข้อมูล ติดตามนักกีฬา และมีส่วนร่วมกับชุมชน ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ผ่านแบบอย่างและนำไปสู่การมีส่วนร่วมในกิจกรรมกีฬา อย่างไรก็ตาม หากเนื้อหาขาดความปลอดภัย อาจนำไปสู่การเลียนแบบพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมได้ สื่อกีฬาออนไลน์ยังมีศักยภาพในการส่งเสริมการออกกำลังกาย การพัฒนาทักษะ และค่านิยมเชิงบวก แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของเนื้อหา การรู้เท่าทันสื่อ และการกำกับดูแลจากผู้ใหญ่ ดังนั้น การผลิตสื่อควรเน้นการเล่าเรื่องเชิงสร้างสรรค์ คำนึงถึงความปลอดภัยและวัยผู้ชม และหลีกเลี่ยงค่านิยมสุดโต่ง เพื่อให้สื่อกีฬาออนไลน์เป็นเครื่องมือพัฒนาเยาวชนอย่างยั่งยืน

วารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์: ทางเลือกในการรายงานข่าวในศตวรรษที่ 21

ภัคภาคิน หาญจริง — 2026-09-30

ในยุคที่สังคมเผชิญกับภาวะข้อมูลล้นเกินและการแข่งขันของสื่อดิจิทัล วารสารศาสตร์จำเป็นต้องรับมือกับความท้าทายสำคัญสองประการ ได้แก่ การธำรงความถูกต้องของข้อเท็จจริงควบคู่ไปกับการฟื้นฟูการเล่าเรื่องที่มีมนุษยธรรม การรายงานข่าวแบบดั้งเดิมซึ่งขับเคลื่อนด้วยความรวดเร็ว ความกระชับ และการแข่งขันเพื่อดึงดูดความสนใจของผู้รับสาร มีความเสี่ยงที่จะลดทอนประสบการณ์ของมนุษย์ให้เหลือเพียงข้อมูลเชิงสถิติหรือพาดหัวข่าวที่เน้นความตื่นเต้น ส่งผลให้ข่าวสูญเสียมิติทางอารมณ์ ความหมายทางสังคม และความสามารถในการสร้างความเข้าใจต่อชีวิตของผู้คนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับ วารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์ ผ่านการทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เชิงแนวคิด โดยศึกษาพัฒนาการ แนวคิดพื้นฐาน คุณลักษณะ ความแตกต่างจากรูปแบบวารสารศาสตร์อื่น ตลอดจนศักยภาพของวารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์ในการสร้างความเข้าใจและความเห็นอกเห็นใจของสาธารณชน ผลการศึกษาพบว่า วารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์เป็นรูปแบบการสื่อสารที่ผสมผสานการรายงานข่าวที่ผ่านการตรวจสอบข้อเท็จจริงเข้ากับภาษากวีและการเล่าเรื่องเชิงประสบการณ์ เพื่อถ่ายทอดทั้งข้อเท็จจริงและความจริงเชิงมนุษยธรรม โดยไม่ได้ละทิ้งหลักความถูกต้อง ความรับผิดชอบต่อสาธารณะ และจริยธรรมวิชาชีพ หากแต่ขยายบทบาทของวารสารศาสตร์จากการรายงานว่าเกิดอะไรขึ้น ไปสู่การทำให้สาธารณชนเข้าใจว่าเหตุการณ์นั้นส่งผลต่อชีวิตของผู้คนอย่างไร อันนำไปสู่การฟื้นคืนมิติทางอารมณ์ ยกระดับเสียงของผู้ที่ถูกกดทับ และส่งเสริมจิตสำนึกพลเมือง

นอกจากนี้ บทความยังเสนอ The Verse Journalism Framework (กรอบแนวคิดของวารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์) เพื่ออธิบายองค์ประกอบสำคัญของวารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์ ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การตรวจสอบ ประสบการณ์ของมนุษย์ ภาษากวี จริยธรรมวิชาชีพ และการสร้างความเห็นอกเห็นใจของสาธารณะ กรอบแนวคิดดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่ทำให้วารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์ยังคงเป็นวารสารศาสตร์ ไม่ใช่รูปแบบของภาษา หากคือการยึดมั่นในกระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริง ความรับผิดชอบต่อสาธารณะ และการสื่อสารประสบการณ์ของมนุษย์ผ่านการเล่าเรื่องอย่างมีจริยธรรม บทความจึงเสนอว่า กรอบแนวคิดของวารสารศาสตร์เชิงกวีนิพนธ์สามารถใช้เป็นกรอบแนวคิดสำหรับการศึกษาวิจัย การเรียนการสอน และการพัฒนาการผลิตข่าวในบริบทของวารสารศาสตร์ร่วมสมัย โดยเฉพาะการรายงานประเด็นสาธารณะที่ต้องอาศัยทั้งความถูกต้องของข้อมูลและความเข้าใจต่อประสบการณ์ของมนุษย์

กรอบแนวคิดนี้ยังมีส่วนช่วยเติมเต็มองค์ความรู้ทางทฤษฎีด้านวารสารศาสตร์ โดยบูรณาการการรายงานข่าวที่ผ่านการตรวจสอบข้อเท็จจริงเข้ากับการเล่าเรื่องที่ยึดประสบการณ์ของมนุษย์เป็นศูนย์กลางภายใต้กรอบแนวคิดเชิงบูรณาการเดียว อันนำไปสู่การสื่อสารข่าวที่ผสานทั้งความถูกต้องของข้อมูล ความรับผิดชอบทางจริยธรรม และการสร้างความเข้าใจต่อประสบการณ์ของมนุษย์ร่วมกัน