การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวย้อนรอยประวัติศาสตร์ผ่านงานศิลป์ ในพื้นที่อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชน ปัจจัยการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ชุมชนให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว และ วิเคราะห์ปัจจัยการมีส่วนร่วมที่เหมาะสมของการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวย้อนรอยประวัติศาสตร์ผ่านงานศิลป์ ในพื้นที่อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง เป็นผู้บริหารและผู้ปฏิบัติ นักวิชาการ ผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ และเยาวชน จำนวน 20 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา รวมทั้งการใช้แบบสอบถามวิธีวิจัยเชิงปริมาณ มีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน จาก 12 ตำบลในอำเภอโคกโพธิ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติการหาค่าร้อยละและค่าเฉลี่ย ผลการวิจัยพบว่า การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวมีความสำคัญ 7 ด้านประกอบด้วย 1) การวางแผน 2) การจัดการ 3) การจัดการด้านบุคคลเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว 4) การอำนวยการ 5) การประสานงาน 6) การรายงาน 7) การจัดสรรงบประมาณ สำหรับปัจจัยการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ชุมชน ประกอบด้วย ปัจจัยหลัก คือ ระดับความรู้ของข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรมและโบราณวัตถุ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.82 ; SD = 0.96) การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชน ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (= 3.37 ; SD = 1.12) และ ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ชุมชน ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 4.05 ; SD = 0.85) ทั้งนี้ผลการวิเคราะห์ปัจจัยการมีส่วนร่วมที่เหมาะสมของการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวย้อนรอยประวัติศาสตร์ผ่านงานศิลป์ ในพื้นที่อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ด้าน ดังนี้ คือ 1) ด้านบริบทและการอนุรักษ์ทรัพยากรทางประวัติศาสตร์ 2) ด้านการมีส่วนร่วม 3) ด้านการจัดการ และ 4) ด้านการเรียนรู้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรกฎ แพทย์หลักฟ้า, พฤทธิ์ ศุภเศรษฐศิริ และสาธิต ทิมวัฒนบรรเทิง. (2559). กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนริมน้ำจันทบูร. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 8(2), 7-18. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/irdssru/article/view/214432/149273
ญาณาธร เธียรถาวร. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนกับการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี – บทความวิจัย, 11(2), 293-308. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/humanjubru/article/view/242053/165950
ฐาปกรณ์ ทองคำนุช เกษวดี พุทธภูมิพิทักษ์ และอรวรรณ ศิริสวัสดิ์อภิชยกุล. (2563). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยด้วยแนวคิดพิพิธภัณฑ์ จุดหมายปลายทาง.วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 15(1), 38-52. http://grad.vru.ac.th/pdf-journal/JourTs1-15-1/4. ฐาปกรณ์ ทองคำนุช 38-52.pdf
ทนงศักดิ์ เอ้งฉ้วน และ อรอนงค์ เฉียบแหลม. (2563). แนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวอุทยานประวัติศาสตร์ย้อนรอยพระเศวต อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 9(3), 340-351. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JCDLQ/article/view/213540/169350
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2543). พรมแดนความรู้ด้านการวิจัยและสถิติ. เนาวรัตน์ พลายน้อย,ชัยยันต์ ประดิษฐศิลป์ และจุฑามาศ ไชยรบ (บรรณาธิการ), (139-140) ชลบุรี : วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา
ปณิษฐา ตาคำ. (2562). การพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวในชุมชนบ้านห้วยเตย อำเภอซำสูง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 19(2), 203-214. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/ article/download/169630/139566/607780
ไพโรจน์ ไชยเมืองชื่น เพียงกานต์ นามวงศ์ และ ศิริขวัญ ปัญญาเรียน. (2564). การจัดการแหล่งเรียนรู้บนเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงกาแฟ: กรณีศึกษาชุมชนในตำบลแจ้ซ้อน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยราชภัฏธนบุรี รับใช้สังคม, 7(2), 1-15. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/DRURDI/article/view/253609/170404
วารยาภา มิ่งศิริธรรม และรวีวรรณ โปรยรุ่งโรจน (2564). รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษา ชุมชนคลองมหาสวัสดิ์ อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา. 11(1), 38-49. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/245798
สกาวรัตน์ บุญวรรโณ และเก็ตถวา บุญปราการ. (2560) พื้นที่ย่านเมืองเก่าตะกั่วป่า : การประกอบสร้างอัตลักษณ์เพื่อการท่องเที่ยวถวิลหาอดีต. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 12(1), 61-78. https://so04.tci-thaijo.org/ index.php/yru_human/article/view/128497/96582
สมจิตร์ อินทมโน และปาริชาติ วิสุทธิสมาจาร. (2557). การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์: กรณีศึกษาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. การประชุมวิชาการ การพัฒนาชนบทที่ยั่งยืน ครั้งที่ 4 ประจำปี 2557. (230-235). สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
สายสุดา ปั้นตระกูล. (2563). การจัดการแหล่งเรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวของชุมชนบ้านศาลาดินจังหวัดนครปฐม.วารสาร มทร.อีสาน, 19(1): 95-107
สำนักงานสถิติจังหวัดปัตตานี. (2563). สถิติประซากรศาสตร์ ประชากรและเคหะ [ออนไลน์]. ค้นเมื่อ 10 สิงหาคม 2565, จาก : http://pattani.nso.go.th/images/attachments/article/339/1-63_compressed.pdf
Greg Richards. (2018). Cultural tourism: A review of recent research and trends. Journal of Hospitality and Tourism Management, 36, 12-21. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1447677018300755
Pius Siakwah, Regis Musavengane & Llewellyn Leonard. (2020).Tourism Governance and Attainment of the Sustainable Development Goals in Africa. Journal of Tourism Planning & Development. 17(4): 355–383. ISSN: (Print) (Online) Journal homepage: https://www.tandfonline.com/loi/rthp21
Selvi, A. F. (2019). Qualitative content analysis. In the routledge handbook of research methods in applied linguistics. London: Routledge. https://www.researchgate.net/publication/ 346009230_Qualitative_Content_Analysis
Sojourner. (2021). Heritage Tourism and Why You Should Trace Your Roots [Online]. From: https://sojournies.com/heritage-tourism/. Retrieved on June 20, 2023.
Yerik Afrianto Singgalen, Gatot Sasongko, Pamerdi Giri Wiloso. (2019). Community Participation in Regional Tourism Development: A Case Study in North Halmahera Regency-Indonesia. Journal of Insights into Regional Development. 1(4): 317-333. https://www.researchgate.net/publication/ 337942169_Community_participation_in_regional_tourism_development_a_case_study_in_North_Halmahera_Regency_-_Indonesia
