ครูสังคมศึกษากับผู้เรียนในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง
Main Article Content
บทคัดย่อ
สังคมศึกษาเป็นวิชาที่มีลักษณะเป็นการบูรณาการแบบสหวิทยาการโดยมีเป้าหมายสำคัญคือการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองดีและมีคุณภาพของสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในปัจจุบันซึ่งกล่าวได้ว่าเป็นยุคที่เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามามีบทบาทสำคัญเป็นอย่างยิ่งหรือที่ได้รับการขนานนามว่ายุคดิจิทัลและเป็นยุคแห่งศตวรรษที่ 21 ฉะนั้นครูสังคมศึกษาจึงเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการที่จะสร้างผู้เรียนให้สามารถปรับตัวและอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมหรือยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงนี้ได้อย่างมีความสุข ผนวกกับมีคุณภาพตามที่หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด บทความวิชาการนี้ผู้เขียนมีความมุ่งหมายที่จะให้ข้อมูลที่เป็นแนวทางแก่ครูสังคมศึกษาใน 3 ประเด็นหลัก ประกอบด้วย 1. ประเด็นด้านมโนทัศน์และองค์ความรู้เกี่ยวกับวิชาสังคมศึกษา 2. ประเด็นด้านการจัดการเรียนการสอนของครูสังคมศึกษา และ 3. ประเด็นด้านครูสังคมศึกษามืออาชีพ ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นข้อมูลสำคัญพื้นฐานทำให้ครูสังคมศึกษาเกิดความเข้าใจในบทบาทของตนเองและพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลง ซึ่งจะส่งผลให้สามารถสร้างลักษณะและบทบาทของผู้เรียนในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงนี้ให้ตระหนักและเห็นถึงคุณค่าของวิชาสังคมศึกษาซึ่งเป็นวิชาที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นพลเมืองดีของสังคมตามเป้าหมายของวิชาสังคมศึกษา
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติชัย สุธาสิโนบล. (2558). การจัดการเรียนการสอนแบบพุทธะ เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียน. กรุงเทพฯ: คอมเมอร์เชียล เวิลด์ มีเดีย.
กุลิสรา จิตรชญาวณิช. (2565). การจัดการเรียนรู้. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จักรพรรดิ วะทา. (2552). กฎหมายการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2567. จากเว็บไซต์: https://elibrary.ksp.or.th/index.php?lvl=cmspage&pageid=4&id_article=170
ฉัตรญาณิน แก้วกอ และคณะ. (2564). การพัฒนาแอปพลิเคชันรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม เรื่องชาวพุทธที่ดีสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาลวัดไทยชุมพล (ดำรงประชาสรรค์). วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(2). 443-454.
ชนันภรณ์ อารีกุล. (2561). การวิจัยทางสังคมศึกษา. กรุงเทพ: นิติธรรมการพิมพ์.
ชรินทร์ มั่งคั่ง. (2561). องค์ความรู้หลักสูตรและการสอนสังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์ และ ภัทรพร สุทธิรัตน์. (2566). การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณ การพิมพ์ 3.
ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 25. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นาตยา ปิลันธนานนท์. (2564). สังคมศึกษา : ยุคมาตรฐานกำกับ. กรุงเทพฯ: โรจนพริ้นท์ติ้ง.
บัลลังก์ โลหิตเสถียร. (2566). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปี งบประมาณ พ.ศ.2567-2568. สืบค้นเมื่อ 27 พฤษภาคม 2567. จากเว็บไซต์: https://moe360.blog/2023/12/06/p55122/
พัชราภา ตันติชูเวช. (2566). เจเนอเรชันแอลฟา : เจเนอเรชันใหม่ในสังคมไทยศตวรรษที่ 21. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชาติ แก้วพวง. (2563). ศาสตร์การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชาติ แก้วพวง. (2567). สมรรถนะการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา: แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2559). เทคนิคการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2565). เทคนิคการประเมินหลักสูตร. นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2564). การศึกษาไทยในปัจจุบัน: ถึงเวลาของการคิดใหม่ คิดใหญ่ และทำทันที. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์, ทวีศักดิ์ จินดานุรักษ์, และ ไสว ฟักขาว. (2566). เมื่อโลกเปลี่ยน การศึกษาปรับ รับจิตวิญญาณใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วลัย อิศรางกูร ณ อยุธยา (พานิช). (2554). ครูสังคมศึกษากับการพัฒนาทักษะแก่ผู้เรียน. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วัชรา เล่าเรียนดี, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง, และ อรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุก เพื่อพัฒนาการคิด และยกระดับคุณภาพการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21. นครปฐม: เพชรเกษมพริ้นติ้ง กรุ๊ป.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2558). จากหลักสูตรแกนกลางสู่หลักสูตรสถานศึกษา: กระบวนทัศน์ใหม่การพัฒนา. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
วิภาพรรณ พินลา และ วิภาดา พินลา. (2564). การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการศึกษา กรณีทัศนะต่อการศึกษาศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: ทิพย์วิสุทธิ์.
ศักดิ์ศรี ปาณะกุล. (2556). การพัฒนาและประเมินหลักสูตรสังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). สพฐ. แจงเลือกวิธีเรียนได้หลายแบบหากไม่พร้อมเรียนออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 28 พฤษภาคม 2567. จากเว็บไซต์: https://www.obec.go.th/archives/377135
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566-2570) ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดปัตตานี. (2566). แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตัวชี้วัดระหว่างทาง ตัวชี้วัด ปลายทางและเกณฑ์การตัดสินผลการเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 28 พฤษภาคม 2567. จากเว็บไซต์: https://www.ptnpeo.go.th/ednews/7191/
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางสาระภูมิศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และแนวการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ . กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สิริวรรณ ศรีพหล และพันทิพา อุทัยสุข. (2540). เอกสารการสอนชุดวิทยาการสอน. พิมพ์ครั้งที่ 15. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อิทธิเดช น้อยไม้. (2560). หลักสูตรและการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: โอ. เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
Boschee, F.A., Jensen, D., Whitehead, B.M. (2013). Planning for Technology: A guide for school administrators, technology coordinators and curriculum leaders. Thousand Oaks: Corwin.
Dick, W. & Carey, L. (1996). The systematic design of instruction. (4th ed.). New York: Harper Collins College Publishers
Finegold, D. & Notabartolo, A.S. (2016). 21st-Century Competencies and their Impact: An Interdisciplinary Literature Review. Retrieved May 26, 2024, from https ://hewlett.org/library/21st-century-competencies- impact-interdisciplinary-literature-review.
Hall, G. E., & Hord, S.M. (2001). Implementing change: Patterns, principles, and potholes. Boston: Allyn and Bacon.
Jukes, I., Mc Cain, T., & Crockett, L. (2010). Understanding the digital generation: teaching and learning in the new digital landscape. Melbourne: Hawker Brownlow Education.
Koehler and Mishra. (1975). Self-directed learning: A guide for learners and teachers. Chicago: Association Press and Follett Publishing.
Ricci, M.C. (2013). Mindsets in the Classroom: Building Growth Mindset Learning Community. Texas: Prufrock Press.
Schrum, L. (2011). Educational Technology for School Leaders. Thousand Oaks: Corwin.
Taba, H. (1962). Curriculum Development : Theory and Practice. New York : Harcourt, Brace & World.