ลักษณะเฉพาะของที่ว่างในเรือนพื้นถิ่นไทยวน ในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

         บทความนี้มุ่งค้นหาลักษณะเฉพาะของที่ว่างในเรือนพื้นถิ่นไทยวน จากการศึกษาวิเคราะห์เชิงพื้นที่เปรียบเทียบระหว่างที่ว่างในเรือนพื้นถิ่นไทยวนในอดีตจากการทบวรรณกรรม และที่ว่างในเรือนพื้นถิ่นไทยวนในปัจจุบันจากพื้นที่ศึกษาภาคสนาม อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ในประเด็นที่เกี่ยวกับองค์ประกอบของที่ว่าง ความสัมพันธ์ของที่ว่างกับประโยชน์ใช้สอยและวิถีชีวิต รูปแบบการเปลี่ยนแปลงต่อเติมของเรือนและผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อที่ว่าง โดยการวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสังเกตการณ์และสัมภาษณ์ ในการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนามในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

         ผลการศึกษาพบว่า เรือนไทยวนในแม่แจ่มและเรือนไทยวนจากการทบทวนวรรณกรรมนั้น มีโครงสร้างหลักขององค์ประกอบและลักษณะเฉพาะของที่ว่างที่คล้ายคลึงกัน แต่มีความแตกต่างกันไปในรายละเอียดปลีกย่อยขององค์ประกอบรองที่เพิ่มเติมขึ้นมาตามความต้องการในการใช้สอยพื้นที่ที่เพิ่มมากขึ้นตามวิถีชีวิตของชาวไทยวนในแม่แจ่มในปัจจุบัน โดยพื้นที่แต่ละส่วนนั้นมีการจัดวางเป็นไปตามลำดับการเข้าถึงและลักษณะของความเป็นส่วนตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไปจากภายนอกสู่ภายในมีการใช้ระดับพื้นและการกั้นผนังปิดล้อมเป็นตัวกำหนดพื้นที่ที่สัมพันธ์กับประโยชน์ใช้สอย ทำให้เกิดการถ่ายเทและเชื่อมต่อของที่ว่างอย่างลื่นไหล การศึกษาเกี่ยวกับลักษณะเฉพาะของที่ว่างในเรือนพื้นถิ่นไทยวนนี้ทำให้เห็นถึงภูมิปัญญาในการจัดการที่ว่างที่สอดคล้องกับกิจกรรมและวิถีชีวิตของชาวไทยวน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบเรือนสมัยใหม่ที่ยังคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์เฉพาะตัวของชาวไทยวน