การศึกษาขบวนการคนจนกับการสร้างความเป็นประชาธิปไตยในประเทศไทย

ข้อจำกัดของแนวทางการวิเคราะห์แบบขบวนการทางการเมืองและสังคม

บทคัดย่อ

ขบวนการคนจนของไทยมีส่วนสำคัญในการเปิดพื้นที่สาธารณะและผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย โดยผ่านการเคลื่อนไหวเรียกร้องเพื่อให้รัฐแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า และการผลักดันกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการปรับสัมพันธภาพทางอำตาจระหว่างรัฐกับชาวบ้าน ที่แต่เดิมถูกมองว่าเป็นผู้ด้อยอำนาจ การเกิดขึ้นของขบวนการคนจนไทย ช่วงกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1990 เป็นปรากฏการณ์ที่สดคล้องกับการเกิดขึ้นของขบวนการทางสังคมรูปแบบใหม่ในพื้นที่ต่างๆ ทั่วโลก ที่มีลักษณะแตกตา่งไปจากขบวนการสังคมนิยมแบบสัทธิมาร์กซ์ ทำให้กรอบการวิเคราะห์แบบมาร์กซิสม์ไม่เพียงพอต่อการอธิบายปรากฏการณ์ดังกล่าว จึงนำมาสู่การสร้างแนวทางอธิบายใหม่ๆ ที่สำคัญ 2 กระบวนทัศน์ คือ แนวการวิเคราะห์แบบขบวนการทางสังคมใหม่ในยุโรป และแนวการวิเคราะห์แบบโครงสร้างโอกาสทางการเมืองในสหรัฐอเมริการ