สถานภาพงานวิจัยอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทย โดยเก็บข้อมูลจากหอสมุดมหาวิทยาลัยใประเทศไทย (WEB OPAC) และฐานข้อมูลออนไลน์ได้แก่ ฐานข้อมูลวิจัย (ThaiLIS)  ระบบคลังข้อมูลงนวิจัยไทย (Thai National Research)  และวารสารอิเล็กทรอนิกส์กลางของประเทศไทย (Thai Journals online)  รวมจำนวนทั้งสิ้น 80 เรื่อง  ผลการศึกษาพบว่า งานวิจัยเกี่ยวกับอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทยเริ่มศึกษาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 เป็นต้นมา  งานวิจัยส่วนใหญ่ใช้กรอบแนวคิดอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของเลคอฟและจอห์นสัน และโคเว็กเซส จำแนกตามประเด็นการวิจัยออกเป็น 12 กลุ่ม ได้แก่ 1) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "มนุษย์" และ "ส่วนของร่างกาย" 2) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "การเสพสังวาส" 3) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "ชีวิต" "ความตาย" และ "ศาสนา" 4) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "อารมณ์" และ "ความรู้สึก" 5) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "สงคราม" และ "การต่อสู้" 6) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "อาหาร" "สุขภาพ" และ "การเจ็บป่วย" 7) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "การเมือง" 8) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "เวลา" 9) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "นาฏศิลป์" 10) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "แหล่งธรรมชาติ" และ "ภัยพิบัติ" 11) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับ "สี" และ 12) อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ไม่ระบุชี้เฉพาะบทความ ฉบับนี้ชี้ให้เห็นว่าการศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทยมีการขยายขอบเขตการศึกษา คือ นอกจากจะศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาพูดที่ใช้ในชีวิตประจำวันแล้ว ยังศึกษาภาษาเขียนประเภทต่างๆ ที่หลากหลายอีกด้วย