คน พื้นที่ เมืองและอุตสาหกรรม

ว่าด้วยเรื่องปฏิสัมพันธ์ของคนกับการขยายตัวของเมืองและอุตสาหกรรมในพื้นที่เมืองพระประแดงยุคพัฒนา

บทคัดย่อ

บทความนี้สำรวจปฏิสัมพันธ์ของคนกับเมืองและอุตสาหกรรมในเมืองพระประแดงนับตั้งแต่สมัยจอมพลสฤษดิ์ที่รับวาทกรรมการพัฒนาจากตะวันตกมาปรับโครงสร้างพื้นฐานของรัฐไทยให้เข้าไปสู่ความเป็นประเทศอุตสาหกรรมใหม่ (NIC) เมืองพระประแดงเป็นพื้นที่สำคัญในการรองรับการขยายตัวของย่านโรงงานอุตสาหกรรมต่อจากกรุงเทพมหานคร จนเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมากโดยเฉพาะในเชิงโครงสร้างทางกายภาพที่ส่งผลต่อความเป็นย่านและวิถีชีวิตของคนเมืองพระประแดง จำนวนโรงงานที่เพิ่มขึ้นเข้าโอบล้อมพื้นที่ชุมชนเก่าของเมืองพระประแดงเกิดการอพยพเข้ามาของคนกลุ่มใหม่ทั้งกลุ่มแรงงานในโรงงาน และกลุ่มคนในภาคบริการที่เข้ามาเพื่อรองรับการอุปโภคบริโภคของกลุ่มแรงงานอุตสาหกรรมใหม่ ส่งผลให้พื้นที่ชุมชนพระประแดงเก่าเกิดการเปลี่ยนแปลงและขยายตัวไปเป็นย่านตลาดการค้าและที่อยู่อาศัยที่หนาแน่นจนกลายเป็นย่านสลัมหรือชุมชนแออัด

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายในการศึกษา 3 ประเด็นสำคัญ คือ ประเด็นที่หนึ่ง ศึกษาการปะทะของพื้นที่ชุมชนเก่ากับพื้นที่โรงงานอุตสาหกรรมใหม่ในเขตเมืองพระประแดงยุคพัฒนา ประเด็นที่สอง ศึกษาย่านตลาด : การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ทางการค้าของชุมชนเมืองพระประแดง และประเด็นสุดท้าย ศึกษาย่านสลัม : การเปลี่ยนแปลงพื้นที่พักอาศัยกับแหล่งชุมชนแออัดในเมืองพระประแดงและพื้นที่โดยรอบ