บัตรอวยพรพระราชทานของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบัตรอวยพรพระราชนิพนธ์ของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีที่พระราชทานให้แก่ประชาชน และหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งปรากฏ ๒ ประเภท คือ บัตรอวยพรพระราชทานวันวิสาขบูชา และบัตรอวยพรพระราชทานวันขึ้นปีใหม่ ผลการศึกษาพบว่า เนื้อหาในบัตรอวยพรพระราชทานวันวิสาขบูชามีเนื้อหามาจากบทสวดมนต์พุทธภาษิต และเนื้อหาที่ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นเองซึ่งมาจากพุทธประวัติ ความสำคัญของวันวิสาขบูชา และหลักธรรมคำสอน ส่วนคำประพันธ์เป็นคาถาบาลีและคำแปลร้อยแก้ว รวมทั้งพระราชนิพนธ์ร้อยแก้วและโคลง ส่วนบัตรอวยพรพระราชทานวันขึ้นปีใหม่ในช่วงแรก มีเนื้อหาเป็นบทอวยพรตามขนบ แต่ในช่วงต่อมาเป็นบทพระราชทานพรในเชิงเปรียบเทียบโดยผ่านปีนักษัตร มีรูปแบบของบัตรอวยพรที่ชัดเจน มีตราสัญลักษณ์พระนามาภิไธย ย่อ “ส.ธ.” พระนามาภิไธยย่อ “สิรินธร” และภาพประกอบฝีพระหัตถ์ พระราชนิพนธ์ที่ปรากฏในบัตรอวยพรพระราชทานวันวิสาขบูชา และบัตรอวยพรพระราชทานวันขึ้นปีใหม่ แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาด้านภาษาไทย ภาษาบาลี และพระพุทธศาสนาเป็นอย่างดี รวมทั้งพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีแก่ปวงชนชาวไทย