นวนิยายแนวเส้นทางนักประพันธ์ : การเผยตัวตนของนักเขียนสตรีไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษานวนิยายที่นำเสนอชีวิตและเส้นทางของนักประพันธ์จากผลงานของนักเขียนสตรีคนสำคัญของไทยในรอบทศวรรษที่ ๒๕๑๖-๒๕๒๖ จำนวน ๔ เรื่อง ได้แก่ มงกุฎหนาม ของ ทมยันตี (๒๕๑๖) พระจันทร์สีน้ำเงิน ของ สุวรรณี สุคนธา (๒๕๑๙) น้ำท่วมเมฆ ของ กฤษณา อโศกสิน (๒๕๒๒) และ ทางไร้ดอกไม้ ของ ว.วินิจฉัยกุล (๒๕๒๖) โดยมุ่งศึกษา ๒ ประเด็น คือการเผยตัวตนของนักเขียนสตรีในการเป็นนักประพันธ์อาชีพ และทรรศนะที่ตอบโต้การประเมินค่าวรรณกรรมของนักเขียนสตรี โดยใช้แนวทาง การศึกษาวิเคราะห์ตัวบท ประกอบกับการศึกษาบริบททางสังคมและวรรณกรรม ในช่วงเวลาที่ผลงานเหล่านี้กำลังเผยแพร่

ผลการศึกษาพบว่า นวนิยายทุกเรื่องนำเสนอตัวละครเอกหญิงที่มีอาชีพเป็นนักเขียนนวนิยาย โดยได้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับเส้นทางการเป็นนักประพันธ์ที่คล้ายคลึงกันเป็นส่วนใหญ่ ตัวตนของนักเขียนสตรีที่นวนิยายนำเสนอตรงกันดังนี้ นักเขียนคือผู้มีพื้นฐานของการอ่านแต่เยาว์วัย นักเขียนคือผู้เอาชนะอุปสรรคอย่างลำบากกว่าที่จะได้รับความสำเร็จในอาชีพ นักเขียนคือผู้มีประสบการณ์ชีวิตสูงและมีสายตามองโลกอย่างลึกซึ้ง นักเขียนคือผู้ทำงานหนัก และนักเขียนคือผู้มีแนวทางการเขียนเป็นตัวของตัวเอง มีนวนิยายหนึ่งเรื่องนำเสนออย่างชัดเจนว่านักเขียนคือผู้มีพรสวรรค์มาตั้งแต่กำเนิด แต่ทุกเรื่องก็เน้นว่าความสำเร็จมาจากการฝึกฝนการเขียนอย่างไม่ย่อท้อมากกว่าพรสวรรค์ที่ติดตัว 

นอกจากจะเผยตัวตนแล้ว ผู้ศึกษายังพบว่า นวนิยายกลุ่มนี้ยังได้นำเสนอทรรศนะตอบโต้นักวิจารณ์กรณีการประเมินค่าในการวิจารณ์วรรณกรรมของกลุ่มนักเขียนสตรีของไทยในช่วงเวลานั้นอย่างเหมารวม ตัวบทนวนิยาย พยายามยืนยันให้เห็นว่าผลงานของตัวละครเอกหญิงในเรื่องซึ่งถือได้ว่าเป็นภาพแทนของนักเขียนสตรีนั้นเป็นผลงานที่สร้างสรรค์มาจากพื้นฐานชีวิตมนุษย์จริง ด้วยการนำเสนอกระบวนการในการสร้างสรรค์ผลงาน รวมทั้งการ เสนอทรรศนะของตัวละครต่อปฏิกิริยาของนักเขียนที่มีต่อนักวิจารณ์ กล่าวได้ว่า นิยายแนวเส้นทางนักประพันธ์ของนักเขียนสตรีทั้ง ๔ เรื่องที่นำมา ศึกษาในครั้งนี้เป็นผลงานที่บันทึกประสบการณ์ชีวิต อารมณ์ความรู้สึก และแสดงทรรศนะของนักเขียนสตรีที่มีต่อการสร้างสรรค์นวนิยายในช่วงเวลาหนึ่ง และช่วยให้มองเห็นทรรศนะของนักเขียนสตรีไทยในช่วงเวลาที่แวดวงวรรณกรรมกำลังมีความขัดแย้งเชิงประเมินค่าการประพันธ์ได้เป็นอย่างดี