การปรากฏและการสูญสลายของกระจับปี่ เครื่องดนตรีแห่งราชสำนักสยาม
คำสำคัญ:
พิณ, กระจับปี่, วงมโหรี, วงมโหรีเครื่องสี่, มโหรีหลวงบทคัดย่อ
กระจับปี่เป็นเครื่องดนตรีประเภทพิณโบราณมีประวัติความเป็นมายาวนาน กระจับปี่หรือพิณได้รับอิทธิพลจากประเทศอินเดีย ผ่านชวาและขอมเข้าสู่ราชสำนักสยามในสมัยอยุธยา ใช้บรรเลงขับกล่อมพระมหากษัตริย์ในพระบรมมหาราชวัง กระจับปี่มีจึงมีหน้าที่ใช้บรรเลงในวงมโหรีหลวง หรือที่เรียกอีกอย่างว่า วงมโหรีเครื่องสี อันประกอบด้วยเครื่องดนตรี ๔ ประเภท คือ ซอสามสาย กระจับปี่ ทับ และกรับพวง ซึ่งต่อมาเป็นแบบอย่างของวงมโหรีในยุคปัจจุบัน กระจับปี่ได้รับความนิยมอยู่ภายในราชสำนักสยามจนเสื่อมความนิยมและเลิกบรรเลงไปในสมัยรัชกาลที่ ๕ จึงทำให้วิธีการบรรเลงและวิธีการสร้างกระจับปี่แบบโบราณขาดผู้สืบทอดไป
Downloads
Download data is not yet available.
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๔๐). จิตรกรรมฝาผนัง : นิทานชาดก (พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ). กรุงเทพฯ : คุรุสภา.
กรมศิลปากร. (๒๕๔๕). วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๒. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
____________. (๒๕๔๕), วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๓. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
Caswell, J. A dictionary of the Siamese Language. Copied and enlarged by J.H.Chandler. กรุงเทพฯ : สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๔๔.
Guillon, Emmanuel. (2001). CHAM ART. Bangkok : Amarin Printing and Publishing Public Co. Ltd.
Henry Ginsburg. (2000). THAI ART AND CULTURE. London : The British Library Board.
Jenner, Philip N. (2009). A dictionary of pre-Angkorian Khmer. Edited by Doug Cooper. Canberra : Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
Weigl, Christopher. (2014). Angkor Wat [Online]. Access 22 May 2014. Available from https://www.urbantravelblog.com/wp-content/uploads/2012/02/Angkor-wat-gods.ipg
กรมศิลปากร. (๒๕๔๕). วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๒. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
____________. (๒๕๔๕), วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๓. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
Caswell, J. A dictionary of the Siamese Language. Copied and enlarged by J.H.Chandler. กรุงเทพฯ : สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๔๔.
Guillon, Emmanuel. (2001). CHAM ART. Bangkok : Amarin Printing and Publishing Public Co. Ltd.
Henry Ginsburg. (2000). THAI ART AND CULTURE. London : The British Library Board.
Jenner, Philip N. (2009). A dictionary of pre-Angkorian Khmer. Edited by Doug Cooper. Canberra : Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University.
Weigl, Christopher. (2014). Angkor Wat [Online]. Access 22 May 2014. Available from https://www.urbantravelblog.com/wp-content/uploads/2012/02/Angkor-wat-gods.ipg
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2020-02-06
รูปแบบการอ้างอิง
กิ่งแก้ว ส. (2020). การปรากฏและการสูญสลายของกระจับปี่ เครื่องดนตรีแห่งราชสำนักสยาม. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 37(1), 145–179. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jasu/article/view/238622
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความประจำฉบับ
สัญญาอนุญาต
ผู้เขียนบทความต้องยินยอมในข้อกำหนดต่าง ๆ ของวารสารก่อนส่งบทความตีพิมพ์
