ลักษณะเด่นของกวีวัจนะในสามกรุง พระนิพนธ์พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ

บทคัดย่อ

สามกรุงเป็นพระนิพนธ์เรื่องสุดท้ายของพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ ซึ่งกวีตั้งพระทัยในการทรงพระนิพนธ์เป็นอย่างยิ่ง ลักษณะเด่นอย่างหนึ่งของพระนิพนธ์เรื่องนี้อยู่ที่รูปแบบของกวีวัจนะที่ทรงใช้ในการนำเสนอเนื้อหาของเรื่อง บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาลักษณะเด่นของกวีวัจนะในสามกรุง  ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะเด่นของกวีวัจนะในสามกรุงอยู่ที่การใช้ขนบของการแต่งวรรณคดีรุ่นก่อนผสมผสานกับการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ซึ่งแสดงอัตลักษณ์ของผู้ทรงพระนิพนธ์อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเลือกใช้ชนิดของฉันทลักษณ์และกลวิธีการสร้างความไพเราะของกวีวัจนะด้วยการเน้นเสียงสัมผัสคล้องจองที่เคร่งครัดในฉันทลักษณ์แต่ละชนิด การใช้คำเลียนแบบวรรณคดีโบราณและการใช้คำสร้างใหม่ที่แปลกหู รวมถึงการใช้สำนวนโวหารที่เห็นได้ว่าตั้งพระทัยที่จะล้อเลียนขนบการใช้สำนวนโวหารจากวรรณคดีรุ่นก่อนหน้าเพื่อสร้างรสที่แปลกใหม่ให้แก่กวีวัจนะ  สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้กวีวัจนะในสามกรุงมีลักษณะเด่นตามลีลาเฉพาะตนของกวีที่ต่างไปจากวรรณคดีร้อยกรอง ขนาดยาวเรื่องอื่นที่มีมาก่อนหน้านี้