การยืนหยัด ตั้งรับ และปรับตัวของชุมชนตลาดริมน้ำท่าจีน

Main Article Content

อภิเดช ช่างชัย
สันติ ศรีสวนแตง
ประสงค์ ตันพิชัย

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตการเปลี่ยนแปลง วิเคราะห์เงื่อนไขและปัจจัยการดำรงอยู่ของชุมชนตลาดริมน้ำท่าจีน ผู้ให้ข้อมูลหลักมี 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) ภาครัฐ 27 คน 2) ภาคเอกชน 27 คน 3) ภาคชุมชน 27 คน รวม 81 คน จากการอ้างอิงต่อเนื่องปากต่อปาก เก็บข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์เอกสาร การสังเกต และการสัมภาษณ์ ผ่านแบบสังเกตและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) ชุมชนตลาดริมน้ำท่าจีนมีผู้อาศัยส่วนใหญ่เป็นคนไทยเชื้อสายจีนที่อพยพเข้ามา ตั้งบ้านเรือนเป็นห้องแถวไม้สองชั้นหันหน้าเข้าหากันชั้นล่างเป็นร้านค้ามีอายุมากว่าร้อยปี และปัจจุบันยังคงสืบทอดวัฒนธรรมจีนที่ผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมหลากหลายที่แพร่กระจายผ่านเทคโนโลยี 2) พลวัตการยืนหยัด ตั้งรับ และปรับตัวของชุมชน แบ่งเป็น 2 ยุค ได้แก่ ยุคเมืองท่า (พ.ศ.2459-2539) เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนสินค้าทางเรือจากภายในและภายนอกชุมชน และยุคเมืองเที่ยว (พ.ศ.2540-2566) เป็นสถานที่ซื้อขายสินค้าตามวิถีชีวิตของคนในชุมชนที่ยังดำรงวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมโดยปรับตัวเป็นสถานที่ท่องเที่ยว และ 3) เงื่อนไขและปัจจัยการดำรงอยู่ของชุมชนตลาดริมน้ำท่าจีน คือ ความสามารถของผู้นำ การมีส่วนร่วมของชุมชน การจัดการความรู้ และทุนวัฒนธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ช่างชัย อ., ศรีสวนแตง ส., & ตันพิชัย ป. (2024). การยืนหยัด ตั้งรับ และปรับตัวของชุมชนตลาดริมน้ำท่าจีน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(4), 2240–2257. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/271194
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤตพร ห้าวเจริญ. (2560). วิถีท้องถิ่นและผังกายภาพของตลาดชุมชนริมแม่น้ำท่าจีน กรณีศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรีและจังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล., 26(Arch Issue), 13-29.

ดาราณี โฉมเผือก. (2564). เครือข่ายกระบวนการอนุรักษ์ลุ่มแม่น้ำท่าจีนของชุมชนดอนหวาย อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 5(1), 12-23.

ไทย พีบีเอส. (2563). ท่าจีน มหานทีแห่งสีสัน: รู้สู้ภัย Don't Panic. สืบค้นจาก https://www.youtube.com/watch?v=Cqu26_fG3RM

บุษบา ทองอุปการ, สันติ ศรีสวนแตง และ วีรฉัตร์ สุปัญโญ. (2560). แนวทางเสริมสร้างความเข้มแข็งทุนชุมชนบ้านตลิ่งแดง จังหวัดกาญจนบุรี. Kasetsart Journal of Social Sciences (KJSS), 38, 600–610.

ปรมินทร์ วงษ์คําสิงห์ และ ณัฎฐ์ รัตนศิริณิชกุล. (2566). การพัฒนาเทคโนโลยีเสมือนจริงเพื่อส่งเสริมทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดลําปาง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(1), 117-130.

เสกสรรค์ สนวา. (2561). ทฤษฎีขบวนการเลื่อนไหวทางสังคมและการประท้วงทางการเมือง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 13(12), 359-362.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2561). ชุมชนจีนเก่าแก่ แม่น้ำท่าจีน สมุทรสาคร. มติชนออนไลน์. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/prachachuen/dailycolumn/news_838725

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=plan13

โสรัตน์ มงคลมะไฟ (2566). การใช้สื่อสังคมออนไลน์มีผลต่อความสัมพันธ์กับสังคมของนักศึกษาคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ วิทยาเขตวังไกลกังวล. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 11(2), 25-36.

อรทัย พรมเทพ, สันติ ศรีสวนแตง และ วีรฉัตร์ สุปัญโญ. (2560). กระบวนการเรียนรู้และถ่ายทอดศิลปะการแสดงพื้นบ้านหนังตะลุงในจังหวัดสงขลา. Kasetsart Journal of Social Sciences (KJSS), 38, 623-635.

Maliphan, S., Srisuantang, S., & Yamtim, V. (2020). Knowledge space and modifying a mode of agricultural production among the Karen communities in Omkoi District, Chiang Mai Province. Kasetsart Journal of Social Sciences, 41(3), 469–474.

Miettinen, R. (2020). Theories of invention and an industrial innovation. ResearchGate, 9(2),34-48.

Sa-adthien, S., Tanpichai, P., & Jai-aree, A. (2020). Community resilience for the survival in flooded areas Nakhon Sawan province. Kasetsart Journal of Social Sciences, 41(3), 481-486.

Sil, R., & Chatterjee, R. (2023). Evolution of Next-Generation Communication Technology. 5G and Beyond.

Sriwichien, K., Keeratiboorana, Y., & Soungsaweng, W. (2014). The fall, existence and a restoration model of community bazaars along the Tha Chin river. Asian Social Science, Canadian Center of Science and Education. 10(1), 257-264.

Sriwichien, K., Keeratiboorana, Y., & Soungsaweng, W. (2015). The decline of local riverside markets in Suphanburi Province, Thailand. Asian Culture and History, 7(1). DOI:10.5539/ach.v7n1p49.

Tushar, H. et al. (2018). Employing a transformative learning process for promoting sustainable business model through organic agriculture: A case study of the Sampran riverside. Theresa Journal of Humanities and Social Sciences, 4(2), 67-92.

Traimongkokul, P. Tunpichai, P., Srisuantang, S., & Ying-Yuad, N. (2007). University-local school collaboration in agricultural and environment education. Kasetsart Journal of Social Sciences, 28(3), 342–350.

Tanpichai, P., Supnui, K., & Srisuantang, S. (2016). Network linkage and learning-based development for mushroom production. Kasetsart Journal of Social Sciences, 37(3), 255–266.

Thongsri, S., Niamhom, W., & Srisuantang, S., (2019). The mobility of small fisheries community with knowledge management for conservation and restoration of the marine and coastal resource in the Gulf of Thailand, SongKhla province. PSAKU International Journal of Interdisciplinary Research, 8(Special Issue), 57-66.

Udomwech, A., Jai-Aree, A., & Srisuantang, S. (2020). Reflection on learning experience for self-management: The concept and practices of Sanam Chai Khet organic agricultural group, Chachoengsao province, Thailand. Kasetsart Journal of Social Science, 41(1), 68-74.