ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพทางเลือกในการสื่อสารของเด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและบกพร่องทางการพูดและภาษา

Main Article Content

อรทัย ไชยวงค์
รัชนีกร ทองสุขดี
สร้อยสุดา วิทยากร
พิกุล เลียวสิริพงศ์

บทคัดย่อ

การสื่อสารเป็นปัจจัยสำคัญในชีวิตมนุษย์ เป็นเครื่องมือในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ เพื่ออยู่ร่วมกับบุคคลอื่นในสังคม กรณีศึกษาเป็นเด็กพิการซ้อนที่มีปัญหาในการสื่อสารไม่สามารถทำให้ผู้อื่นเข้าใจความต้องการหรือสิ่งที่จะบอกได้ ทำให้เกิดพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ คือ เมื่อต้องการปัสสาวะไม่สามารถบอกให้ผู้อื่นทราบ ทำให้ปัสสาวะราดกางเกงทุกครั้ง บทความมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการใช้ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพในการสื่อสารของเด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและบกพร่องทางการพูดและภาษา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ พื้นที่วิจัย คือ โรงเรียนเฉพาะความพิการจังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กชาย อายุ 15 ปี 1 คน บกพร่องทางสติปัญญาและบกพร่องทางการพูดและภาษา มีปัญหาในการสื่อสาร บอกความต้องการของตนเองไม่ได้ และฉี่ใส่กางเกงเมื่อต้องการขับถ่าย เครื่องมือที่ใช้ 1) แบบสังเกตพฤติกรรมการสื่อสารแลกเปลี่ยนภาพ 2) แผนการสอนเฉพาะบุคคล เก็บข้อมูลเดือนพฤศจิกายน – ธันวาคม 2564 วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ


ผลการวิจัยพบว่าระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพเป็นทางเลือกในการสื่อสารทำให้กรณีศึกษามีทักษะการสื่อสารสูงขึ้น เมื่อเปรียบเทียบความสามารถการสื่อสารก่อนและหลังการวิจัย โดยมีค่าร้อยละ ก่อนการวิจัย ขั้นตอนที่ 1 ร้อยละ 0.00 ขั้นตอนที่ 2 (2A – 1) ร้อยละ 0.00 และขั้นตอนที่ 2 (2A – 2) ร้อยละ 0.00 หลังการวิจัย ขั้นตอนที่ 1 ร้อยละ 100 ขั้นตอนที่ 2 (2A – 1) ร้อยละ 100 และขั้นตอนที่ 2 (2A – 2) ร้อยละ 100 หลังการฝึกผ่านไป 10 วัน กรณีศึกษามีพัฒนาการคงที่สามารถใช้ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพทั้ง 2 ขั้นตอนในการสื่อสาร ผลการวิจัย
แสดงให้เห็นว่าระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพเป็นทางเลือกในการสื่อสารที่ทำให้กรณีศึกษาสามารถสื่อสารได้ดีขึ้น บอกความต้องการฉี่โดยใช้ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพได้ด้วยตนเอง


ข้อค้นพบจากงานวิจัย การเลือกใช้ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพที่สอดคล้องกับความสามารถของกรณีศึกษาที่เป็นเด็กพิการซ้อนในสถานที่ที่คุ้นเคย ช่วยพัฒนาทักษะการสื่อสารให้ดีขึ้นสามารถสื่อสารบอกความต้องการฉี่ได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไชยวงค์ อ., ทองสุขดี ร., วิทยากร ส., & เลียวสิริพงศ์ พ. (2024). ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนรูปภาพทางเลือกในการสื่อสารของเด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและบกพร่องทางการพูดและภาษา. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(4), 2447–2464. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/271630
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2543). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2543. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การค้าคุรุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2550). พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา พ.ศ. 2552. กรุงเทพ: คุรุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงสาธารณสุข. (2558). คู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย. นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

จำเริญ โห้ไทย. (2537). ขอบข่ายและการวิเคราะห์ทักษะและประสบการณ์พื้นฐาน สำหรับเด็กประถมศึกษาในทักษะและประสบการณ์พื้นฐานสำหรับเด็กประถมศึกษาหน่วยที่ 2. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ดรุณวรรณ แก้วหนูนวล. (2560). การพัฒนาการเขียนเรื่องจากภาพสำหรับนักเรียนออทิสติกระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยการใช้รูปแบบการสอนของเพ็คส์. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี, 13(3), 11–18. จาก https://tci-thailand.org/wp-content/themes/magazine-style/tci_search

/article.html?b3BlbkFydGljbGUmaWQ9MjA0NDAw

ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2555). คู่มือออทิสติกสำหรับผู้ปกครอง. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: สำนักงาน พระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

ปัณณ์พัฒน์ จันทร์สว่าง. (2558). เด็กพิการซ้อน (Children with Multiple Disabilities). สืบค้นจาก https://fcdthailand.org/library-type/

พนิต โล่เสถียรกิจ และคณะ. (2560). สถานการณ์พัฒนาการเด็กปฐมวัยไทยในปี พ.ศ. 2557. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(2), 199-208. สืบค้นจาก https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/193/187

ราตรี พัฒนรังสรรค์. (2542). พฤติกรรมมนุษย์กับการพัฒนาตน. กรุงเทพฯ: ภาควิชาจิตวิทยาและการแนะแนว คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏจันทรเกษม.

วรรณฤดี รุกขวัฒนกุล และ ภาวิณี ศรีสุขวัฒนานันท์. (2563). การพัฒนาความสามารถในการสื่อสารโดยใช้ระบบแลกเปลี่ยนรูปภาพของนักเรียนออทิสติกที่มีความบกพร่องในช่องปากเนื่องจากอุบัติเหตุ. วารสารวิทยาลัยราชสุดาเพื่อการวิจัยและพัฒนาคนพิการ, 16(1), 70–82. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/RSjournal/article/view/244337

วิรัช ลภิรัตนกุล. (2546). การประชาสัมพันธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

หรรษา องคสิงห์ และ สุริยะ ประทุมรัตน์. (2563). ระบบแลกเปลี่ยนรูปภาพเพื่อการสื่อสาร: แนวทางการส่งเสริมทักษะการสื่อสารสำหรับเด็กออทิสติก. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 21(1), 170-181. สืบค้นจาก https://ejournals.swu.ac.th/index.php/jedu/article/view/12508

Cocchiola, M. A., Martino, G. M., Dwyer, L. J., & Demezzo, K. (2012). Toilet Training Children with Autism and Developmental Delays: An Effective Program for School Settings. Behavior Analysis in Practice, 5, 60–64. https://doi.org/10.1007/BF03391824

Frost, L., & Bondy, A. (2002). The Picture Exchange Communication System: PECS Training Manual. (2nd ed.). Newark: Pyramid Education Products.

Khuansuwan, I., & Kummuang, P. (2014). Effectiveness of the Picture Exchange Communication System (Pecs) in School Aged Children and Adolescents with Autism in Child Psychiatric Ward Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital. International Journal of Child Development and Mental Health, 2(1), 30-39. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/cdmh/article/view/66615/54488