มุมมองการแก้ไขปัญหาความยากจนภาคเหนือประเทศไทย จากนโยบายการออกไปนอกประเทศขององค์กรพัฒนาเอกชนนานาชาติจีน

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้เป็นการศึกษานโยบายการออกไปนอกประเทศของจีน กับการพัฒนาในภาคเหนือของไทย โดยผ่านองค์กรพัฒนาเอกชนไฮฮุย ประเทศจีน ที่เข้ามาดำเนินงานพัฒนาในประเทศไทยเพื่อช่วยขจัดความยากจน ส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนในภาคเหนือของประเทศไทย โดยรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม สัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มคนที่ได้รับการช่วยเหลือด้านการพัฒนา แบ่งเป็นสามกลุ่ม คือ 1) กลุ่มนักศึกษา 2) กลุ่มนักเรียน และ 3) ชาวบ้านในชุมชน ทั้งนี้ ได้นำแนวคิดการพัฒนาและแนวคิดอำนาจละมุนมาใช้เป็นกรอบในการวิเคราะห์ ซึ่งการศึกษานี้มีคาถามหลัก 3 คำถาม คือ 1) พัฒนาการและการทำงานขององค์กรไฮฮุย ในประเทศไทย สัมพันธ์กับแนวคิดและนโยบายของรัฐบาลประเทศจีนอย่างไร และมีบทบาทในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างจีน-ไทย อย่างไร 2) บทบาทการทำงานขององค์กรไฮฮุย ในประเทศไทยสัมพันธ์กับแนวคิดการพัฒนาในการขจัดปัญหาความยากจนในประเทศจีนอย่างไร และ 3) ชาวบ้านในชุมชนชาติพันธุ์ที่เป็นผู้ได้รับการพัฒนาจากองค์กรไฮฮุย มีบทบาทและความคิดเห็นอย่างไร

ผลการศึกษาพบว่า การขยายตัวของความช่วยเหลือด้านการพัฒนาในต่างประเทศของจีน สะท้อนให้เห็นถึงการเติบโตของการลงทุนทางธุรกิจของจีน สะท้อนให้เห็นในนโยบาย “ออกไป” ของแผนห้าปีที่ 10 ของจีน (พ.ศ. 2544-2548) ซึ่งตรงกันข้ามกับแนวทางปฏิบัติหลักของผู้บริจาคชาวตะวันตก โดยความช่วยเหลือจากจีนส่วนใหญ่เป็นการให้ ในรูปแบบของเงินกู้แบบผ่อนปรนหรือดอกเบี้ยต่ำ และบางส่วนเป็นโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ได้รับทุนสนับสนุนจากรัฐบาลหรือรัฐบาลอุดหนุน

บทความนี้มุ่งค้นหาความหมายแฝง ของการมีส่วนร่วมขององค์กรพัฒนาเอกชนในความช่วยเหลือ ด้านการพัฒนาระหว่างประเทศของจีนในอนาคต และคำอธิบายเชิงทฤษฎีว่า ทำไมองค์กรพัฒนาเอกชนของจีนที่เติบโตไปทั่วโลก เป็นการแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงอำนาจละมุน ที่องค์กรไฮฮุยประเทศจีน เข้ามาประเทศไทยเพื่อช่วยแก้ปัญหาและขจัดความยากจนของชุมชน โดยทำงานแบบมีความร่วมมือกับองค์กรพัฒนาเอกชนของประเทศไทย สร้างเวทีเพื่อแลกเปลี่ยนพูดคุยและเชื่อมโยงทรัพยากรของจีนต่าง ๆ เข้าไปดำเนินแก้ปัญหาและเปลี่ยนวิถีชีวิตของชุมชน