การใช้หลักนิติธรรมกับอำนาจทางปกครองของคณะรัฐมนตรี

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนากลไก เครื่องมือในการใช้หลักนิติธรรมเพื่อผลักดันหลักนิติธรรมมาใช้กับการใช้อำนาจทางปกครองของคณะรัฐมนตรี มาใช้ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ทางกฎหมาย การวิจัยใช้วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การวิจัยเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การมีส่วนร่วมออกแบบ, ร่วมออกแบบ และการรับฟังความคิดเห็น ในการเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล

ผลการวิจัยพบว่า การใช้อำนาจทางปกครองของคณะรัฐมนตรีมีความสำคัญต่อการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนในระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และมีผลต่อความน่าเชื่อถือของระบบกฎหมายไทย คณะรัฐมนตรีผู้ใช้อำนาจทางปกครอง และส่งผลสังคมและเศรษฐกิจ กระทบต่อความเชื่อถือและความเชื่อมั่นของนักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งในปัจจุบันรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มีบทบัญญัติให้คณะรัฐมนตรีนำเอาหลักนิติธรรมมาใช้ในการบริหารปกครองประเทศ แต่ที่เป็นปัญหาก็คือ ยังไม่มีการศึกษาและวิจัยถึงหลักนิติธรรมที่เหมาะสมสำหรับการใช้อำนาจทางรัฐบาลของคณะรัฐมนตรี ผลการวิจัยจึงได้คำตอบในองค์ประกอบของหลักนิติธรรมที่เหมาะสมสำหรับให้คณะรัฐมนตรีได้นำไปใช้ และเพื่อให้หลักนิติธรรมมีการนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรมจึงต้องมีกฎหมายรองรับซึ่งการวิจัยกำหนดให้ทำการพัฒนาพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ด้วยการเพิ่มเติมบทบัญญัติว่าด้วยหลักนิติธรรม จำนวน 2 หลักการ คือหลักความเสมอภาค และหลักความโปร่งใส ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ฉบับนี้ โดยมีโครงสร้างบทบัญญัติที่เพิ่มเติม คือ ความหมายและองค์ประกอบของหลักนิติธรรม ลักษณะการใช้อำนาจทางปกครองของคณะรัฐมนตรี