การศึกษากลอนสับทางฆ้องวงเล็กเพลงสาธุการในเพลงชุดโหมโรงเย็นฉบับกรมศิลปากร พ.ศ.2493

ผู้แต่ง

  • Vassakarok Kaewloy Faculty of Fine And Applied Arts, Khon Kaen University
  • กฤษฎา เหกระโทก
  • ชยุติ ทัศนวงศ์วรา
  • จตุพร สีม่วง
  • จรัญ กาญจนประดิษฐ์

คำสำคัญ:

กลอนสับ, ฆ้องวงเล็ก, เพลงสาธุการ, โหมโรงเย็นฉบับกรมศิลปากร พ.ศ. 2493

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะกลอนสับฆ้องวงเล็กในเพลงสาธุการจากเพลงชุดโหมโรงเย็น กรมศิลปากร พ.ศ. 2493 2) วิเคราะห์บทบาทของกลอนสับฆ้องวงเล็กที่พบในเพลงสาธุการจากเพลงชุดโหมโรงเย็นกรมศิลปากร พ.ศ. 2493 ดำเนินการวิจัยตามกรอบการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาเอกสารต้นฉบับ แปลงโน้ตสากลเป็นโน้ตไทย สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ โดยมุ่งวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะกลอนสับฆ้องวงเล็กและบทบาทหน้าที่ของกลอนสับที่ปรากฏในเพลงสาธุการ ผลการวิจัยพบว่า ตลอดทั้งบทเพลงปรากฏกลอนสับอยู่หลายตำแหน่ง สามารถกำหนดลักษณะของกลอนสับได้ 2 รูปแบบ คือ กลอนสับแบบสมบูรณ์และกลอนสับแบบไม่สมบูรณ์ บทบาทของกลอนสับมิได้มีเพียงการถูกนำไปใช้ตกแต่งสำนวนทำนองให้มีความไพเราะเพียงเท่านั้น แต่กลอนสับยังมีประโยชน์ในการทำหน้าที่เป็นทำนองเชื่อมให้ทำนองที่อยู่ด้านหน้าและหลังของกลอนสับมีความสัมพันธ์กลมกลืนกัน

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2545). คำบรรยายวิชาดุริยางคศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

จรัญ กาญจนประดิษฐ์. (2560). เดี่ยวขลุ่ยเพียงออ เพลงสองชั้น. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธรณัส หินอ่อน. (2557). การประสมวงดนตรีไทย. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พิชิต ชัยเสรี. (2518). “ประวัติฆ้องวง” ไหว้ครูชมรมดนตรีไทยสโมสรนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

พิชิต ชัยเสรี. (2559). สังคีตลักษณะวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มนตรี ตราโมท. (2538). ดุริยสาส์น ของนายมนตรี ตราโมท. กรุงเทพฯ: ธนาคารกสิกรไทย.

วิทยา ศรีผ่อง. (2541). วัฒนธรรมการบรรเลงฆ้องวงเล็ก. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ:

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วัศการก แก้วลอย. (2557). มุมมองความเชื่อทางเลขศาสตร์ในเพลงสาธุการ. วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง. 10(3), 147-166.

________. (2558). วิภัชเพลงเรื่อง. ขอนแก่น: คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ศักดิพจน์ วุฒิหทัยโชติ. (2555). ศึกษาภูมิปัญญาของครูดนตรีไทย: กรณีศึกษาครูฉลาก โพธิ์สามต้น. (ปริญญานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สงัด ภูขาทอง. (2532). การดนตรีไทยและทางเข้าสู่ดนตรีไทย. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์.

Sumrongthong, B. (1997). Melodic Organization and Improvisation in Thai Music, with Special Reference to

the Thaang Ranaat Eek. [Doctoral Dissertation]. University of York.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-24

รูปแบบการอ้างอิง

Kaewloy, V., เหกระโทก ก. ., ทัศนวงศ์วรา ช., สีม่วง จ. ., & กาญจนประดิษฐ์ จ. (2024). การศึกษากลอนสับทางฆ้องวงเล็กเพลงสาธุการในเพลงชุดโหมโรงเย็นฉบับกรมศิลปากร พ.ศ.2493 . วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 11(2), 101–111. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/johuru/article/view/273706