การวิเคราะห์การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์ที่ปรากฏในบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ผู้แต่ง

  • ปภัสรา ผาคำ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ภาษาวรรณศิลป์, เชิงอติพจน์, บทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์อย่างสมเหตุสมผล                     กับสรรพสิ่งต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และวิเคราะห์การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์อย่างสมเหตุสมผล ที่ปรากฏในบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร โดยคัดเลือกบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติช่วงระยะเวลาตั้งแต่วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2559 ถึง วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ.2560 ในโอกาสจัดพิมพ์หนังสือที่ระลึกเนื่องในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ.2560 ซึ่งคัดเลือกจากหนังสือเรื่อง 89 พรรษา แห่งภูมิพลังแผ่นดิน จัดพิมพ์โดยกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ที่มีองค์ประกอบ ได้แก่ ชื่อผู้แต่ง ประเภทคำประพันธ์ จำนวนบท และความถูกต้อง การใช้ฉันทลักษณ์จากการตรวจสอบของคณะกรรมการจัดทำหนังสือรวม 90 สำนวน คัดเลือกเฉพาะการใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์ที่ชัดเจนนำมาพรรณนาวิเคราะห์ (Descriptive Analysis) ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยทั้งหมด 9 สำนวน ผลของการวิจัยพบว่า 1. การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์เปรียบเทียบกับสรรพสิ่งต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทกวีนิพนธ์ ได้แก่ แผ่นดิน แผ่นฟ้า แม่น้ำ โลก น้ำค้าง น้ำฝน เทพยดา จักรวาล              และหัวใจ 2. การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์กับสรรพสิ่งต่าง ๆ อย่างสมเหตุสมผล เมื่อเปรียบเทียบกับพระราชดำรัสในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวาคม ระหว่างปี พ.ศ.2531 – 2542 : การวิเคราะห์คุณธรรม 4 ประการ มีความสมจริงกับบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มิใช่กล่าวเกินความเป็นจริง เพราะด้วยพระราชกรณียกิจ พระราชจริยวัตร รวมทั้งโครงการพระราชดำรินานัปการสร้างสรรค์เพื่อพสกนิกรให้ร่มเย็นเป็นสุขทั่วแผ่นดินไทยอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2560). 89 พรรษาแห่งภูมิพลังแผ่นดิน. สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

ก้องภพ รื่นศิริ. (2560). ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษแห่งภูมิพลังแผ่นดิน,

(น. 65). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

กอบชัย รัฐอุบล. (2560). กวีนิพนธ์ไทยสมัยใหม่ในบริบทของสังคมไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏ

อุบลราชธานี.

กัญดา ธรรมมงคล, คุณ. (2530). พระอัจฉริยภาพด้านภาษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว.,

(ฉบับพิเศษ), 1-34.

กุหลาบ มัลลิกะมาส. (2528). วรรณคดีวิจารณ์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว. (2525). ทศพิธราชธรรมของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ. สำนักนายกรัฐมนตรี.

ดวงมน จิตร์จำนงค์. (2536). สุนทรียภาพในภาษาไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). พิมพ์ศยาม.

ทวีสันต์ ลดาวัลย์, ม.ล. (2541). ร่มพระบุญญาบารมีของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ.

อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชซิ่ง.

บันลือ จินดาศรี. (2560). แผ่นดินอาลัย. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่งภูมิพลังแผ่นดิน, (น. 127).

สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

ปภัสรา ผาคำ. (2566). ภาพลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช

บรมนาถบพิตร ในบทกวีนิพนธ์โศกาลัยเทิดพระเกียรติ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต].

มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ประยุทธ์ จันทร์โอชา. (2560). คำปรารภในการจัดพิมพ์หนังสือที่ระลึกและจดหมายเหตุ, ใน ดาวรัตน์ ชูทรัพย์

(บ.ก.), พระเสด็จสู่ฟ้า ราษฎร์ล้วนอาลัย. (น. 1). อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

พิทักษ์ บุญยะโอภาส. (2560). วันสิ้นฟ้า. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่งภูมิพลังแผ่นดิน, (น. 155).

สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

รพีพรรณ เพชรอนันต์กุล. (2560). น้อมกราบพระทราบธุลิพระบาท. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่ง

ภูมิพลังแผ่นดิน, (น. 163). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

รัตนพล ชื่นค้า. (2560). นิราศพระมิ่งขวัญสู่ฟ้า. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่งภูมิ

พลังแผ่นดิน, (น. 165). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

วันเนาว์ ยูเด็น. (2560). จารจากหยาดน้ำตา ต่างถ้อย. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่ง

ภูมิพลังแผ่นดิน, (น. 171). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

วิภา กงกะนันท์. (2533). วรรณคดีศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). ไทยวัฒนาพานิช.

สนม ครุฑเมือง. (2543). พระราชดำรัสในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวาคมระหว่างปี พ.ศ. 2531–2542 :

การวิเคราะห์คุณธรรม 4 ประการ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สมบัติ กิ่งกาญจนวงศ์. (2560). ตามรอยพ่อ... ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่งภูมิพลัง

แผ่นดิน, (น. 195). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

สิทธา พินิจภูวดล. (2519). ความรู้ทั่วไปทางวรรณกรรมไทย. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

อำไพพรรณ น้อยหนูจัตุรัส. (2560). ใต้ร่มบารมีวิถีทอง. ใน ศิริรัตน์ ทวีทรัพย์ (บ.ก.), 89 พรรษาแห่งภูมิพลัง

แผ่นดิน, (น. 237). สุวรรณภูมิเฮอริเทจ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-26

รูปแบบการอ้างอิง

ผาคำ ป. (2025). การวิเคราะห์การใช้ภาษาวรรณศิลป์เปรียบเทียบเชิงอติพจน์ที่ปรากฏในบทกวีนิพนธ์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 12(1). สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/johuru/article/view/275454