A การพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมเพื่อพัฒนานวัตกรรมในการแก้ไขปัญหาพื้นที่ชุมชนตาบลหาดสองแคว อาเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์
คำสำคัญ:
วิศวกรสังคม, การพัฒนาองค์ความรู้และทักษะ, การแก้ไขปัญหาชุมชน, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความรู้ ความเข้าใจของวิศวกรสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
และนำองค์ความรู้และทักษะวิศวกรสังคมในการเป็น นักคิด นักสื่อสาร นักประสานงาน และนักสร้างนวัตกรรม มาใช้ในการแก้ไขปัญหาชุมชนท้องถิ่น รวมถึงถอดบทเรียนการพัฒนาวิศวกรสังคมของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธีวิทยา พื้นที่วิจัยตำบลหาดสองแคว อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างนักศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ แบบแบ่งชั้นภูมิ และแบบเป็นสัดส่วน จำนวน 100 คน ใช้แบบสอบถาม แบบประเมิน และการสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า ผู้เข้าร่วมมีระดับความรู้และความเข้าใจหลังอบรมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และสามารถนำทักษะวิศวกรสังคมในการเป็นนักคิด นักสื่อสาร นักประสานงาน และนักสร้างนวัตกรรม มาใช้แก้ไขปัญหาชุมชนท้องถิ่นในการดำเนินโครงการชุมชน ซึ่งชุมชนประเมินคุณภาพผลงานในระดับดีมาก การถอดบทเรียนทำให้เห็นองค์ประกอบสำคัญของความสำเร็จ ได้แก่ การคัดเลือกพื้นที่และประเด็นที่เหมาะสม บทบาทของอาจารย์ที่ปรึกษา คุณลักษณะของนักศึกษาวิศวกรสังคม และกลไกการสนับสนุนภายในมหาวิทยาลัย ผลการศึกษานี้มีคุณค่าเชิงวิชาการในการยืนยันประสิทธิผลของกระบวนการพัฒนาวิศวกรสังคมในสถาบันอุดมศึกษา และเสนอกรอบแนวทางที่สามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาศักยภาพนักศึกษาด้านการทำงานร่วมกับชุมชนและการสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคมในบริบทอื่นได้
เอกสารอ้างอิง
กนิษฐา จอดนอก. (2564). วิศวกรสังคม สร้างนวัตกรเพื่อพัฒนานวัตกรรมในการบูรณาการการเรียนการสอนสู่การพัฒนาท้องถิ่น.
วารสารวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น, 13(2), 45-60.
กองพัฒนานักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. (2565). ข้อมูลการเข้าร่วมโครงการวิศวกรสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
ปีการศึกษา 2564. รายงานโครงการวิศวกรสังคมกองพัฒนานักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564, 5 สิงหาคม). อว.จับมือ 11 มหาวิทยาลัยราชภัฏสร้าง
“วิศวกร สังคม” ตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ.
https://www.mhesi.go.th/index.php/en/pr-executive-news/4170-11.html
กิดานันท์ มลิทอง. (2548). เทคโนโลยีและการสื่อสารเพื่อการศึกษา. อรุณการพิมพ์.
แก้วตา ผิวพรรณ. (2565). โครงการบ่มเพาะวิศวกรสังคมเพื่อพัฒนานวัตกรรมในการเพิ่มศักยภาพพัฒนาเชิงพื้นที่ในอำเภอ
เขาค้อ. วารสารพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม, 8(2), 45-62.
ที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏ (ทปอ.มรภ.). (2562). ยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นระยะ 20
ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) (ฉบับปรับปรุง 11 ตุลาคม 2561). การประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏ (ทปอ.มรภ.)
นงรัตน์ อิสโร. (2564). คู่มือพัฒนานักศึกษาเพื่อการพัฒนาประเทศ แบบฝึก Soft Skills จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ฉบับ
รั้วมหาวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). อมรินทร์.
นงรัตน์ อิสโร. (2564). พระบรมราโชบายด้านการศึกษากับภารกิจของกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏในการเป็นสถาบันอุดมศึกษา
เพื่อพัฒนาท้องถิ่น. วารสารทหารพัฒนา, 45(2), 53-63.
ประเวช ชุ่มเกษรกูลกิจ, ศจีมาจ ณ วิเชียร. (2561) พฤติกรรมสร้างนวัตกรรมในการทำงานแนวคิด
ปัจจัยเชิงสาเหตุ ความท้าทาย. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา สถาบันวิจัยพฤศาสตร์
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 10(1), 25-41. https://so02.tci-thaijo.org/index.php
/JBSD/article/view/110682
ประเวศ วะสี. (2554). ระบบการศึกษาที่แก้ความทุกข์ยากของคนทั้งแผ่นดิน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา
มหาวิทยาลัยมหิดล.
ประเวศ วะสี. (2561). การพัฒนาวิศวกรสังคมเพื่อการแก้ไขปัญหาชุมชน. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชรินทร์ เจนจบธุรกิจ, ปรอยฝน ทวิชัย, วุฒินันท์ สุพร และพีรพัฒน์ พวงจิตร. การพัฒนาศักยภาพแกนนำนักศึกษาด้วย กระบวนการวิศวกรสังคม : ทีมชำโสมโอมเพี้ยง. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(5), 74-87.
ภูสิทธ์ ภูคำชะโนด. (ม.ป.ป.). แนวคิดของวิศวกรสังคม. https://shorturl.asia/1aVeg
วิจารณ์ พานิช. (2556). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิวงศ.
สนั่น เถาชารี. (2551). กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงด้านทรัพยากรบุคคลเพื่อความสําเร็จขององค์กร.
Industrial Technology Review, 18(7), 145-151.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561, 13 ตุลาคม). แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี พ.ศ. 2561–2580. http://nscr.nesdc.go.th/ns
อนันต์ มณีรัตน์. (2560). ความผูกพันในองค์การ : ศึกษากรณี สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี.
วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 4(1), 67-90. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/
kupsrj/article/view/244239/166170
องค์การบริหารส่วนตำบลหาดสองแคว งานนโยบายและแผน. (2561, 3 ธันวาคม). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2561- 2565). https://www.hardsongkwae.go.th/th/index.php/plans-develop/plans-local.
เอกวิทย์ แก้วประดิษฐ์. (2545). เทคโนโลยีการศึกษา: หลักการและแนวคิดสู่ปฏิบัติ. งานส่งเสริมการ
ผลิตตำรา มหาวิทยาลัยทักษิณ.
Gupta, P., Chauhan, S., Paul, J., & Jaiswal, M. P. (2020). Social entrepreneurship research: A review and
future research agenda. Journal: Journal of Business Research, 113, 209–229.
https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.03.032
Johnson, R. L., & Miller, K. S. (2019). Developing social engineers: A global perspective on community-
based engineering education. Journal: International Journal of Engineering Education, 35(3),
-799.
Karadzhov, D., Lee, J., Hatton, G., White, R. G., Sharp, L., Jalloh, A., & Langan Martin, J. (2024). Identifying
coreglobal mental health professional competencies: A multi-sectoral perspective. Journal:
Global mental health (Cambridge, England), 11, e24. https://doi.org/10.1017/gmh.2024.26
Khongcharoen, P., & Kaewurai, W. (2024). The development of instructional model based on design
thinking process with family and community engagement to enhance learning and innovation
skills for seniorhigh school students. Kasetsart Journal of Social Sciences, 45(3), 757–766.
https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kjss/article/view/274815
Klarin, A. & Suseno, Y. (2022). An Integrative Literative Literature Review of Social Entrepreneurship
Research: Mapping the Literature and Future Research Directions, Journal: Business & Society,
(3), 565-611. https://doi.org/10.1177/00076503221101611
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and
Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Phills, J. A., Deiglmeier, K., & Miller, D. T. (2008). Rediscovering social innovation. Stanford Social
Innovation Review, 6(4), 34–43.
Rivera, N. (2024). Online Design Thinking and Community-Based Learning: Co-Designing an Indigenous Curriculum to Help Redress Language Marginalization. Programmatic Perspectives, 14(2).
https://programmaticperspectives.cptsc.org/index.php/jpp/article/view/53
Rogers, Everett. (2003). Diffusion of Innovations. The Free Press.
Smith, J. A., & Brown, L. B. (2018). Social engineering education: Integrating community development into
engineering curricula. Journal of Community Engagement and Higher Education, 10(1), 15-29.
Yamane, Taro. (1967). Statistics: An Introductory Analysis, (2nd ed.). Harper and Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความเป็นลิขสิทธิของคณะมส. มรภ อต.
