การศึกษาการให้ความหมายเพศวิถีและพฤติกรรมทางเพศของนักศึกษาหญิง ในเขตภาคเหนือตอนล่าง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการขัดเกลาทางสังคมที่มีอิทธิพลต่อการให้ความหมาย ความคิด และความเชื่อเกี่ยวกับเพศวิถีของนักศึกษาหญิง 2) ศึกษาการให้ความหมายและมุมมองเกี่ยวกับเพศวิถีที่นักศึกษาหญิงสร้างขึ้น และ 3) ศึกษาประสบการณ์ด้านสุขภาวะทางเพศของนักศึกษาหญิงในเขตภาคเหนือตอนล่าง งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัย
แบบผสมผสาน เก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม การสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มย่อย โดยวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการตีความ ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาหญิงยังคงได้รับอิทธิพลจากค่านิยมดั้งเดิม เช่น ไม่ควรมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร และควรมีบทบาทตามเพศของผู้หญิง โดยให้ความหมาย “เพศวิถี” ครอบคลุมทั้งความรัก ความสัมพันธ์ อารมณ์ และความหลากหลายทางเพศ ซึ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของสังคมและอิทธิพลของสื่อดิจิทัลยุคปัจจุบัน ผลจากกระบวนการขัดเกลาทางสังคม พบว่า ครอบครัว โรงเรียน เพื่อน และสื่อออนไลน์มีบทบาทร่วมกันในการกำหนดความคิดและพฤติกรรมทางเพศ โดยครอบครัวที่มีการเรียนรู้และสื่อสารเรื่องเพศวิถีเชิงบวก ส่งผลให้นักศึกษาหญิงมีความรู้และพฤติกรรมทางเพศที่เหมาะสมมากขึ้น ขณะที่โรงเรียนเน้นการสอนเพศศึกษาในเชิงวิชาการและด้านร่างกายมากกว่ามิติทางสังคมและอารมณ์ ส่วนเพื่อนและสื่อออนไลน์เป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญในการสื่อสารเรื่องเพศวิถี ประสบการณ์สุขภาวะทางเพศ พบว่า ส่วนใหญ่เริ่มมีเพศสัมพันธ์ในช่วงอายุประมาณ 18–19 ปี
ในบริบทของความสัมพันธ์และความรัก บางส่วนมีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ไม่ใช้ถุงยางอนามัยในครั้งแรก (ร้อยละ 54.8)
แต่ส่วนใหญ่มีความรู้และตระหนักถึงการป้องกันเพิ่มขึ้น ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า เพศวิถีของนักศึกษาหญิงเป็นผลจากปัจจัย
ทางครอบครัว สังคม วัฒนธรรม การศึกษา และสื่อดิจิทัล ดังนั้น การส่งเสริมสุขภาวะทางเพศควรดำเนินการแบบองค์รวม เพื่อพัฒนาความรู้ ทัศนคติ และทักษะการตัดสินใจด้านเพศอย่างเหมาะสมและปลอดภัย เพื่อให้นักศึกษาหญิงสามารถดำเนินชีวิตทางเพศได้อย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และมีสุขภาวะที่ดี