“เซ็ง” จากอาหารสู่อารมณ์

Main Article Content

พิรัชพร อึ้งอรุณ
เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา
โกวิทย์ พิมพวง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการความหมายของคำว่า “เซ็ง” และการขยายความหมายของคำว่า “เซ็ง” ตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์จนถึงปัจจุบัน โดยเก็บข้อมูลความหมายของ    คำว่า “เซ็ง” จากพจนานุกรมในแต่ละสมัย และเก็บข้อมูลการใช้คำว่า “เซ็ง” ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 8 จากเอกสารประเภทร้อยแก้ว เก็บข้อมูลคำว่า “เซ็ง” ในปัจจุบัน จาก คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ และสื่อสังคมออนไลน์ทวิตเตอร์ ซึ่งผลการศึกษาพบว่า คำว่า “เซ็ง” มีที่มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว 清 /cêng1/ หมายถึง ใส  ซึ่งใช้อธิบายลักษณะของสิ่งต่าง ๆ ได้ไม่ใช่เฉพาะรสชาติของอาหาร เมื่อ     คนไทยรับเอาคำนี้มาก็ใช้เป็นคำที่ใช้เรียกรสชาติของอาหารที่เมื่อทิ้งไว้นานก็จะคลายรสไป ว่า “เซ็ง” และคำว่า “เซ็ง” มีการขยายความหมายไปสู่คำแสดงอารมณ์ด้วยกลไกทางความหมาย 2 กลไก คือ กลไกอุปลักษณ์และกลไกอุปลักษณ์-นามนัย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อึ้งอรุณ พ., ยุทธพงษ์ธาดา เ., & พิมพวง โ. (2019). “เซ็ง” จากอาหารสู่อารมณ์. ภาษาและภาษาศาสตร์, 37(2), 1–20. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/joling/article/view/221563
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา

อาจารย์ ดร.เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

โกวิทย์ พิมพวง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. โกวิทย์ พิมพวง อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2505). พระราชสาส์นในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระราชทานไปยังประเทศจีน กับประวัติวัดเศวตฉัตร.
พระนคร: กรมศิลปากร.
กุหลาบ สายประดิษฐ์. (2548). ข้างหลังภาพ. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า 2545.
จดหมายเหตุเรื่องรับพระยาเศวตกุญชร. (2470). พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2548). รวมพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องพระราชหัตถเลขา
ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
จารุดี ผโลประการ และปริญญา ฤทธิ์เจริญ (บรรณาธิการ). (2541). พจนานุกรม (ร.ศ. 120). กรุงเทพฯ: กรมวิชาการ กระทรวง
ศึกษาธิการ.
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2551). ไกลบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: โกลบอลอินเตอร์คอมมิวนิเคชั่น.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2550). โครงการคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ. สืบค้นจาก
http://www.arts.chula.ac.th/ling/tnc
ฐิติกมล วทัญญุตานนท์. (2557). การศึกษาการขยายความหมายของคำเรียกรสในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต).
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.
นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จฯเจ้าฟ้ากรมพระยา และดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯกรมพระยา.
(2546). สาส์นสมเด็จ เล่ม 1 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
______ . (2546). สาส์นสมเด็จ เล่ม 5 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
นิยะดา เหล่าสุนทร. (2553). รัตนมาลา พจนานุกรมแสดงความหมายสมัย และที่มาของ โบราณิกศัพท์. กรุงเทพฯ: ลายคำ.
แบรดเลย์, บี. (2416). อักขราภิธานศรับท์ (Dictionary of Siamese Language). พระนคร: มปท.
ประชุมพระราชปุจฉา. (2517). กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
ปาเลอกัวซ์, พระสังฆราช. (2542). สัพะ พะจะนะ พาสาไท (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
เปลี่ยน ภาสกรวงศ์, ท่านผู้หญิง. (2557). แม่ครัวหัวป่าก์ (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: ต้นฉบับ.
พระคลัง (หน), เจ้าพระยา. (2544). ราชาธิราช (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ: ศิลปาบรรณาคาร.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2549). ประพฤติการณ์ของนายทองอิน รัตนะเนตร์. กรุงเทพฯ: สโมสรหนังสือรหัสคดี.
______ . (2551). ประมวลนิทาน ร. 6. กรุงเทพฯ: ไทยควอลิตี้บุ๊คส์.
มานิต มานิตเจริญ. (2519). พจนานุกรมไทยฉบับสมบูรณ์-ทันสมัยที่สุด พ.ศ. 2504
(พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: เอกศิลปการพิมพ์.
พรลัดดา เมฆบัณฑูรย์. (2547). การศึกษาคำเรียกรสและทัศนคติเกี่ยวกับรสในภาษาจีนแต้จิ๋วตามแนว อรรถศาสตร์ชาติพันธุ์
(วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2507). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2493 (พิมพ์ครั้งที่ 7). พระนคร: โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม.
______ . (2539). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: อักษร เจริญทัศน์.
______ . (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์.
______ . (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์.
ราโชทัย, หม่อม. (2470). ประชุมพงศาวดารภาค ๔๕ จดหมายเหตุเรื่องทูตไทยไปประเทศอังกฤษ. พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒ
ธนากร.
วิลาศปริวัตร, หลวง. (2544). ความไม่พยาบาท (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ดับเบิ้ลนายน์.
ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2549). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงอารมณ์โกรธในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัย
ศิลปากร, กรุงเทพฯ.
สำนักพจนานุกรม. (2547). พจนานุกรมฉบับมติชน. กรุงเทพฯ: มติชน.
สินีนาฎ วัฒนสุข. (2549). อุปลักษณ์แสดงอารมณ์รักในเพลงไทยสากลสำหรับวัยรุ่นไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณทิต).
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สิริมาศ มาศพงศ์. (2557). ภาพ รส กลิ่น เสียง: การศึกษาเชิงประวัติของคำบอกผัสสะ. วารสารภาษาและวรรณคดีไทย, 31(1), 146-
173.
สุมาลี วีระวงศ์, น.ต.หญิง. (2547). ร้อยแก้วแนวใหม่ของไทย (พ.ศ. ๒๔๑๗-๒๔๕๓) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ศยาม.
อากาศดำเกิง, หม่อมเจ้า. (2541). ละครแห่งชีวิต. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า.
อุดมสมบัติ, หลวง. (2505). จดหมายหลวงอุดมสมบัติ. พระนคร: ศิวพร.
Chaozhou, M. (2005). 潮州母语. สืบค้นจาก https://www.mogher.com.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphor we live by. Chicago, IL: University of Chicago Press.
Twitter, Inc. (2006). Twitter. สืบค้นจาก https://twitter.com.