นักการเมืองพาเราเดินทางอย่างไร? : การศึกษามโนอุปลักษณ์ [การเมืองคือการเดินทาง] ในวาทกรรมการหาเสียงเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562 จากมุมมองฉากทัศน์อุปลักษณ์และอุปลักษณ์วิเคราะห์เชิงวิพากษ์

Main Article Content

นิภาดา โพธิ์เรือง
ศิริพร ภักดีผาสุข

บทคัดย่อ

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เป็นการเลือกตั้งครั้งสำคัญของประเทศไทย มโนอุปลักษณ์การเดินทางเป็นเครื่องมือสำคัญอย่างหนึ่งที่นักการเมืองนำมาใช้เพื่อนำเสนอความคิดและภาพลักษณ์ทางการเมืองของฝ่ายตนและฝ่ายอื่น ๆ งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษามโนอุปลักษณ์ [การเมืองคือการเดินทาง] ที่สะท้อนจากถ้อยคำอุปลักษณ์ในวาทกรรมการหาเสียงเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562 ตามแนวคิดมโนอุปลักษณ์ ฉากทัศน์อุปลักษณ์ และอุปลักษณ์วิเคราะห์เชิงวิพากษ์ ผลการวิจัยพบฉากทัศน์อุปลักษณ์ จำนวน 11 ฉากทัศน์ ฉากทัศน์ที่พบมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ฉากทัศน์ [การเดินทางออกจากสถานที่ที่ไม่พึงประสงค์โดยมีผู้นำทาง] ฉากทัศน์ [การเดินทางโดยมีผู้นำทางที่เชี่ยวชาญ] และฉากทัศน์ [การเดินทางแบบย้อนกลับหรือการเดินอยู่กับที่] ฉากทัศน์ทั้งหมดยังใช้เพื่อเสนอความคิดเกี่ยวกับการเมืองไทย 5 ประการ ได้แก่ 1) นักการเมืองคือวีรบุรุษที่มาช่วยนำทาง 2) นักการเมืองฝ่ายอื่นคือผู้นำทางที่ขาดความสามารถและแนวคิดทางการเมืองของฝ่ายอื่นเป็นเส้นทางที่สุ่มเสี่ยง 3) จุดหมายของการเลือกตั้งคือการเลือกเส้นทางที่เหมาะสมหรือเลือกกำจัดอุปสรรคออกจากเส้นทาง 4) ความสำเร็จของการเลือกตั้งคือการก้าวข้ามอุปสรรคในเส้นทางไปได้ และ 5) ประเทศไทยกำลังถอยหลังและการเดินไปข้างหน้าเป็นหัวใจสำคัญของความก้าวหน้าทางการเมือง แม้ว่านักการเมืองจะนำเสนอมุมมองการเดินทางที่หลากหลายอย่างไร แต่ชุดความคิดหลักที่ยังคงปรากฏอยู่ในการเมืองคือนักการเมืองเป็นผู้นำในการเดินทางและประชาชนยังคงเป็นผู้ตามเสมอ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โพธิ์เรือง น. ., & ภักดีผาสุข ศ. (2023). นักการเมืองพาเราเดินทางอย่างไร? : การศึกษามโนอุปลักษณ์ [การเมืองคือการเดินทาง] ในวาทกรรมการหาเสียงเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562 จากมุมมองฉากทัศน์อุปลักษณ์และอุปลักษณ์วิเคราะห์เชิงวิพากษ์. ภาษาและภาษาศาสตร์, 41(2), 31–57. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/joling/article/view/257773
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกกาญจน์ วรสีหะ. (2555). “การชุมนุมทางการเมืองคือการทำสงคราม” มโนทัศน์ที่สะท้อนจากอุปลักษณ์ข่าวการชุมนุมทางการเมืองจากหนังสือพิมพ์ไทย. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 13(2), 49-55.

ชัชวดี ศรลัมพ์. (2548). อุปลักษณ์ตามแนวคิดของทฤษฎีภาษาศาสตร์ปริชาน. วารสารศิลปศาสตร์, 5(1), 1-16.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ไทยพีบีเอส. (2562). ยอดสมัคร ส.ส.วันแรกพุ่ง 5,831 คน ทุบสถิติปี 2554. https://news.thaipbs.or.th/content/277516

นันทนา วงษ์ไทย. (2552). อุปลักษณ์ประสาทสัมผัสในภาษาไทย: การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์ปริชาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.

ปิยภรณ์ อบแพทย์. (2552). อุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปิยภรณ์ อบแพทย์. (2563). มโนอุปลักษณ์เพศชาย เพศหญิง และเพศทางเลือกในวาทกรรมสาธารณะ: กรณีศึกษาบทละครโทรทัศน์และเพลงไทยสากล [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิษณุ บางเขียว. (2544). รูปภาษาแสดงอุปลักษณ์ในข่าวการเมือง. ใน อัควิทย์ เรืองรอง (บรรณาธิการ), มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์: พลังปัญญา: รวมบทความด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 1, น. 81-90). คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.

มิรินด้า บูรรุ่งโรจน์. (2548). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับผู้หญิงในบทเพลงลูกทุ่งไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

รัชนีย์ญา กลิ่นน้ำหอม. (2551). อุปลักษณ์ที่นักการเมืองไทยใช้: การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์ปริชานและวัจนปฏิบัติศาสตร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต].

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิริพร ภักดีผาสุข. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอัตลักษณ์และแนวทางการ นำมาศึกษาภาษาไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุกัญญา รุ่งแจ้ง. (2548). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของการ ใช้คำว่า “ใจ” ในภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อุษา พฤฒิชัยวิบูลย์. (2544). การศึกษาอุปลักษณ์เรื่องการเมืองในภาษาไทยตามแนวอรรถศาสตร์ปริชาน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Bangnokwag, W. (2003). A study of political metaphor on the front page of two Thai English newspapers [Master’s thesis]. Srinakarinwirot University.

Charteris-Black, J. (2004). Corpus approaches to critical metaphor analysis. Palgrave Macmillan.

Charteris-Black, J. (2005). Politicians and rhetoric: the persuasive power of metaphor. Palgrave Macmillan.

Charteris-Black, J. (2011). Politicians and rhetoric: the persuasive power of metaphor (2nd ed.). Palgrave Macmillan.

Charteris-Black, J. (2018). Analysing political speeches: Rhetoric, discourse and metaphor (2nd ed.). Palgrave Macmillan.

Fauconnier, G., & Turner, M. (2002). The way we think: Conceptual blending and the mind’s hidden complexities. Basic Books.

Fauconnier, G., & Turner, M. (2003). Conceptual blending, form and meaning. In P. Fastrez (Ed.), Recherches en communicationSémiotique, 19, 57-86.

Fillmore, C. J. (1975). An alternative to checklist theories of meaning. In C. Cogen (Ed.), Proceedings of The First Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society (pp. 123-131). https://doi.org/10.3765/bls.v1i0.2315

Lakoff, G. (1987). Women, fire, and dangerous things what categories reveal about the mind. University of Chicago Press.

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.

Musolff, A. (2006). Metaphor scenarios in public discourse. Mataphor and Symbol, 21(1), 23-38.

Musolff, A. (2016). Political metaphor analysis: Discourse and scenarios. Bloomsbury.

Turner, M., & Fauconnier, G. (2003). Metaphor, metonymy, and binding. In R. Dirven & R. Pörings (Eds.), Metaphor and metonymy in comparison and contrast (pp. 469-487). De Gruyter.