สำเนียงเวียดนามของเหวียดเกี่ยวในชุมชนญวนสามเสน

Main Article Content

ภัสธิดา บุญชวลิต

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สำเนียงเวียดนามของเหวียดเกี่ยวในชุมชนญวนสามเสน กรุงเทพมหานคร เก็บข้อมูลจากเหวียดเกี่ยวจำนวน 6 คน เป็นเพศชาย 3 คนและเพศหญิง 3 คน ด้วยวิธีการสัมภาษณ์จากคำทดสอบภาษาเวียดนามจำนวน 248 คำ โดยพิจารณาระดับเสียงสูงต่ำ การเปลี่ยนระดับเสียง การหยุดกักที่เส้นเสียง และค่าระยะเวลา ผลการวิจัยพบว่าระบบเสียงวรรณยุกต์เวียดนามของเหวียดเกี่ยวมี 6 หน่วยเสียง ได้แก่ ngang/ŋaːŋ1/, huyền/hwieːn2/, sắc/sak3/, hỏi/hɔːi4/, ngã/ŋaː5/ และ nặng/naŋ6/ เท่ากับเสียงวรรณยุกต์ในภาษาเวียดนามถิ่นเหนือ มีสัทลักษณะที่เฉพาะเจาะจงคือ สัทลักษณะเสียง ngang เป็นเสียงกลางระดับ ตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นเหนือ สัทลักษณะเสียง huyền เป็นเสียงกลางตก ตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นกลาง สัทลักษณะเสียง sắc เป็นเสียงกลางขึ้น ตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นเหนือและเป็นเสียงกลางตกขึ้น ตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นกลาง สัทลักษณะเสียง hỏi เป็นเสียงกลางตกขึ้นตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นเหนือ และเป็นเสียงกลางตก-หยุดกักที่เส้นเสียง ตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นกลาง สัทลักษณะเสียง ngã เป็นเสียงกลางตกขึ้น-หยุดกักที่เส้นเสียง มีการเปลี่ยนระดับเสียงตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นเหนือ และสัทลักษณะเสียง nặng เป็นเสียงกลางตก มีการเปลี่ยนระดับเสียงตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นเหนือและถิ่นใต้ แต่ไม่ปรากฎการหยุดกักที่เส้นเสียง ในขณะที่เสียงกลางตกขึ้นมีการเปลี่ยนระดับเสียงตรงกับภาษาเวียดนามถิ่นใต้ แต่กลับปรากฏการหยุดกักที่เส้นเสียงขึ้นมาด้วย โดยบางรูปแปรของเสียง sắc, hỏi และ ngã มีระดับเสียงสูงกว่าในภาษาเวียดนาม เสียงวรรณยุกต์เวียดนามของเหวียดเกี่ยวในชุมชนญวนสามเสนถือเป็นการผสมผสานสัทลักษณะของเสียงวรรณยุกต์เวียดนามทั้ง 3 ภาษาถิ่นหลักซึ่งสอดคล้องกับภูมิหลังของชุมชนญวนสามเสนที่มีการเคลื่อนย้ายของเหวียดเกี่ยวและผู้คนหลากหลายชาติพันธุ์อยู่หลายครั้ง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญชวลิต ภ. (2025). สำเนียงเวียดนามของเหวียดเกี่ยวในชุมชนญวนสามเสน. ภาษาและภาษาศาสตร์, 43(2), 83–111. https://doi.org/10.64731/langling.v43i2.281290
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ขจัดภัย บุรุษพัฒน์. (2521). ญวนอพยพ. เจริญวิทย์การพิมพ์.

งามพิศ สัตย์สงวน. (2551). สถาบันครอบครัวของกลุ่มชาติพันธุ์ในกรุงเพทมหานคร: กรณีศึกษาครอบครัวญวน. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จรัลวิไล จรูญโรจน์. (2557). ภาษาในปริบทสังคมและวัฒนธรรม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

เฉลิมชัย ชัยชมภู. (2548). การแปรของภาษาเวียดนามในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย [ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล]. หอสมุดและคลังความรู้ของมหาวิทยาลัยมหิดล. https://mulinet11.li.mahidol.ac.th/e-thesis/4336795.pdf

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จกรมพระยา. (2494). เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเมืองญวนและเมืองเขมรในรัชกาลที่ 2. งานพระราชทานเพลิงศพคุณหญิงอภัยสงคราม (รัมภา โชตดิลก). หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร.

ทรงกต ปานเชียงวงศ์. (2556). ภาษาเวียดนามสำหรับผู้เริ่มเรียน. สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนโชติ เกียรติณภัทร. (2558). คำให้การสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ยุคล่าอาณานิคมในจีน พม่า เวียดนาม และอินโดนีเซีย. วารสารดำรงวิชาการ, 14(2), 1-28.

ปาริชาต ปาวิชัย. (21 มกราคม 2562). องเชียงสือ กษัตริย์เวียดนาม เต็มใจมาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร?!?. มติชนออนไลน์. https://www.matichon.co.th/prachachuen/news_1328081

ผณินทรา ธีรานนท์. (2556). เสียงวรรณยุกต์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: กำเนิดและพัฒนาการ. ชอบพิมพ์.

พระครูบริหารอนัมพรต. (2507). ประวัติพระสงฆ์อนัมนิกายในราชอาณาจักรไทยและประวัติความเป็นมาของชนเชื้อชาติญวนในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ซึ่งเกี่ยวกับประเทศไทย. ประชาชน.

พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2546). การเปลี่ยนแปลงของวรรณยุกต์ : กรณีศึกษาภาษากลุ่มลาว [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสภา. (2560). พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป). เอบิซ อินเตอร์กรุ๊ป.

เรืองเดช ปันเขื่อนขัตย์. (2525). ภาษาถิ่นตระกูลไทย. เรือนแก้วการพิมพ์.

ลิขิต ธีรเวคิน. (2521). ชนกลุ่มน้อยในประเทศไทย. แพร่พิทยา.

ศุจิณัฐ จิตวิริยนนท์. (2558). วรรณยุกต์คำพูดเดี่ยวและอิทธิพลของวรรณยุกต์ที่มีต่อกันในคำพูดต่อเนื่องภาษาปะโอ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุริยา รัตนกุล. (2531). นานาภาษาในเอเชียอาคเนย์ ภาคที่ 1 ภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกและตระกูลจีน-ทิเบต. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.

โสภนา ศรีจำปา. (2538). การออกเสียงภาษาเวียดนามตามแนวภาษาศาสตร์. สหธรรมิก.

อนุชิต ตู้มณีจินดา. (2566). ภาษา (ศาสตร์) กับสังคมและการสอน. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม (พิมพ์ครั้งที่ 5). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Brunelle, M. (2009). Tone perception in Northern and Southern Vietnamese. Journal of Phonetics, 37(1), 79-96.

Đoàn, Th. Th. (2016). Ngữ âm tiếng Việt. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.

HAL SHS. (2022). EFEO-CNRS-SOAS word list for linguistic fieldwork in Southeast Asia. https://shs.hal.science/halshs-01068533

Hoàng, Th. Ch. (2009). Phương ngữ học tiếng Việt. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nguyễn, V. L. & Edmondson, J. A. (1998). Tones and voice quality in moder Northern Vietnamese: Instrument case studies. Mon-Khmer Studies, 28, 1-18.

Nguyễn, Th. Gi. (2016). Từ điển khái niệm Ngôn ngữ học. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nguyễn, Th. Gi. (2017). Lược sử Việt ngữ học. Nhà xuất bản Tri thức.

Nguyễn, Th. M. Ch. (2016). Hệ thống thanh điệu trong phương ngữ Mường Kim Thượng: Một nghiên cứu thực nghiệm về tần số cơ bản, thời lượng, và các kiểu tạo âm [Luân văn Thạc sĩ]. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Patthida Bunchavalit. (2021). Biến thể thanh điệu tiếng Việt qua các thế hệ Việt kiều ở tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan [Luận án tiến sĩ]. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Phạm, H. A. (2003). Vietnamese Tones: A new analysis. Routledge.

Phatcharaphong Phubetpeerawat. (2014). Khảo sát hệ thống ngữ âm tiếng Việt của người Thái Lan gốc việt ở huyện Muang, tỉnh Nakhon Phanom (có liên hệ với tiếng Việt ở Việt Nam) [Luận văn Thạc sĩ]. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Phatcharaphong Phubetpeerawat. (2022). Hệ thống ngữ âm tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan [Luận án Tiến sĩ]. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Songgot Paanchiangwong. (2010). Khảo sát tiếng Việt ở vùng Đông Bắc Thái Lan (trên cứ liệu một cộng đồng người Việt) [Luận án tiến sĩ Ngôn ngữ học]. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Thompson, L. C. (1984-1985). A Vietnamese Grammar. Mon-Khmer Studies Journal, 13-14, 1-367.

Trần, Tr. D. (2009). Về mối quan hệ giữa các ngôn ngữ Nam Á và Nam Đảo ở Đông Nam Á. Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội, 25, 121-126.

Trịnh, C. L. (2007). Sự biến đổi ngôn từ của các cộng đồng chuyển cư đến thủ đô : Nghiên cứu trường hợp cộng đồng Nghệ Tĩnh ở Hà Nội. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.

Vũ, Th. Ph. (1982). Phonetic properties of Vietnamese tones across dialects. Papers in Southeast Asian Linguistics: Tonation, 8, 55-76.