การให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญพ้นจากตาแหน่งกับหลักความเป็นอิสระของตุลาการ: ศึกษากรณีร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. .... (ฉบับคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ)

บทคัดย่อ

หลักความเป็นอิสระของตุลาการถือเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของหลักนิติธรรมซึ่งได้รับการรับรองและคุ้มครองภายใต้รัฐธรรมนูญของรัฐเสรีประชาธิปไตยทั้งหลายและรัฐธรรมนูญไทยแทบทุกฉบับ หลักการนี้มีหลักการย่อยประการหนึ่งคือ หลักความมั่นคงในการดารงตาแหน่งตุลาการ ซึ่งเป็นหลักประกันมิให้มีการออกกฎหมายหรือแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ เปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การเข้าสู่ตาแหน่งตุลาการ คุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม หรือวาระการดารงตาแหน่ง โดยมุ่งหมายให้ตุลาการที่ดารงตาแหน่งอยู่ในวันที่กฎหมายหรือรัฐธรรมนูญใหม่ใช้บังคับ ต้องพ้นจากตาแหน่งไปในทันที
เมื่อพิจารณาเนื้อหามาตรา 76 และมาตรา 77 แห่งร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. .... ฉบับที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญเสนอต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติแล้ว พบว่า เนื้อความในส่วนที่กาหนดให้นาคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามที่กาหนดขึ้นใหม่ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาใช้บังคับกับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญที่ยังคงดารงตาแหน่งต่อไปตามวาระ ย่อมส่งผลให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยชอบ มีคุณสมบัติครบถ้วน และไม่มีลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ต้องพ้นจากตาแหน่งไป เพราะเหตุที่มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามให้สูงขึ้นกว่าเดิม ดังนั้น เนื้อความของร่างกฎหมายในลักษณะดังกล่าวจึงขัดต่อหลักความเป็นอิสระของตุลาการ