โรงพิมพ์ท้องถิ่นยุคแรกเริ่มของเชียงใหม่

Main Article Content

วรรณภา ปะวิโน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่องโรงพิมพ์ท้องถิ่นยุคแรกเริ่มของเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์การเขียนบทความเพื่อศึกษาบริบทเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การพิมพ์ของโรงพิมพ์ในจังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่เริ่มแรกการกำเนิดโรงพิมพ์ในเชียงใหม่ สิ่งพิมพ์อักษรล้านนาในยุคแรก ผลการศึกษาพบว่า พัฒนาการด้านการพิมพ์ในเชียงใหม่ ได้รับอิทธิพลจากการเผยแผ่คริสต์ศาสนานิกายโปรแตสแตนท์ของคณะมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน โดยเริ่มมีการตั้ง “โรงพิมพ์อเมริกันมิชชัน” ในปี ๒๔๑๔ ซึ่งเป็นโรงพิมพ์แห่งแรกในเชียงใหม่ เพื่อเผยแผ่คำสอนทางคริสต์ศาสนาและโรงพิมพ์แห่งนี้ได้มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาการพิมพ์สื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ต่อมาได้มีการจัดตั้งโรงพิมพ์เจริญเมือง ปี ๒๔๖๖ โรงพิมพ์อุปโยคิน ปี ๒๔๖๖ โรงพิมพ์อุปติพงษ์ ปี ๒๔๖๗ และโรงพิมพ์ลานนาการพิมพ์ ปี ๒๔๙๖ โดยบทบาทของโรงพิมพ์แต่ละแห่งส่งผลต่อการพัฒนาด้านการพิมพ์ และการเผยแพร่ความรู้ด้านศาสนา ภาษา วรรณกรรม และสังคมเมืองเชียงใหม่อย่างต่อเนื่อง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปะวิโน ว. (2025). โรงพิมพ์ท้องถิ่นยุคแรกเริ่มของเชียงใหม่. วารสารวิชาการหอสมุดแห่งชาติ, 12(2), 22–40. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/nlt/article/view/275852
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
ประวัติผู้แต่ง

วรรณภา ปะวิโน, หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่

Librarian, Professional Level, Ratchamangkhalaphisek National Library of Chiang Mai, Fine Arts Department, Ministry of Culture

เอกสารอ้างอิง

จักรพงษ์ คำบุญเรือง. วิจิตร ไชยวัณณ์ นักหนังสือพิมพ์คนเมือง. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๗, จาก: https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/910484

จังหวัดเชียงใหม่. แผนพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐) ฉบับทบทวนปี พ.ศ. ๒๕๖๗. เชียงใหม่: จังหวัดเชียงใหม่, ๒๕๖๕.

น้ำฟ้า. เกร็ดล้านนาและภาพเก่าเล่าเรื่องเมืองเหนือ. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๗, จาก: http://www.pasasiam.com/phpbb/viewtopic.php?f=6&t=636&start=156

เนื้ออ่อน ขรัวทองเขียว. เปิดแผนยึดล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ: มติชน, ๒๕๖๐.

บุญเสริม สาตราภัย และอินสม ปัญญาโสภา. “ประวัติการพิมพ์และหนังสือพิมพ์ในเชียงใหม่สมัยก่อน” ใน อนุสรณ์เนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพนายบรรจบ ลิ้มจรูญ ต.ม. วันอาทิตย์ที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๓. เชียงใหม่: ม.ป.พ, ๒๕๔๓.

เบียทริซ แคมป์, ปลายอ้อ ทองสวัสดิ์ และสุภัตรา สุทธิลักษณ์. เส้นด้ายอเมริกันในผืนผ้าล้านนา ความร่วมมือของอเมริกันในภาคเหนือประเทศไทย พ.ศ.๒๔๑๐-๒๕๕๐. เชียงใหม่: สถานกงสุลใหญ่สหรัฐอเมริกา เชียงใหม่, ๒๕๕๐.

ประสิทธิ์ พงศ์อุดม. ประวัติศาสตร์คริสต์ศาสนาในเชียงใหม่. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๗, จาก: http://library.payap.ac.th/christianity/doc/history_christian_chiangmai_lamphun.pdf

ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง. ผู้บุกเบิกแห่งเชียงใหม่. พิมพ์ครั้งที่ ๒. เชียงใหม่: เชียงใหม่สหนวกิจ, ๒๕๒๓.

________. เพ็ชร์ลานนา เล่ม ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๒. เชียงใหม่: นอร์ทเทิร์น พริ้นติ้ง, ๒๕๓๘.

ปัญจวัลย์ ชาวดง. การประชุมสัมมนา เรื่อง การจัดทำทะเบียนเอกสารมรดกความทรงจำแห่งชาติ ครั้งที่ ๑๔. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๗, จาก: https://km.li.mahidol.ac.th/ seminar-national-remembranie-heritage-document/

ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. “ประวัติศาสตร์ของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ในเชียงใหม่และลำปาง” สถาบันพระปกเกล้า. (พฤษภาคม - สิงหาคม, ๒๕๕๘): ๖๒-๘๘.

วรรณภา ปะวิโน. “โรงพิมพ์ยุคแรกของล้านนา” วารสารวิชาการหอสมุดแห่งชาติ. ๙, ๑ (มกราคม - มิถุนายน ๒๕๖๔): ๕๔-๗๒.

________. “ห้องสมุดมิชชันเชียงใหม่ ห้องสมุดชุมชนแห่งแรกของล้านนา” วารสารวิชาการหอสมุดแห่งชาติ. ๑๑, ๑ (มกราคม - มิถุนายน ๒๕๖๖): ๒๐-๓๖.

สมโชติ อ๋องสกุล. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ เล่ม ๑๑ ยักขินี-ลี้, อำเภอ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์, ๒๕๔๒.

หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่. เเผนที่เมืองนครเชียงใหม่. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๖๗, จาก: https://www.finearts.go.th/chiangmailibrary/view/24793-เเผนที่เมืองนครเชียงใหม่

อนุ เนินหาด. ตระกูลนักบุญของเมืองเชียงใหม่ สมัยรัชกาลที่ ๖ (พ.ศ.๒๔๖๖). เชียงใหม่: วนิดา เพรส, ๒๕๕๐.

________. ย่านถนนเจริญประเทศ สังคมเมืองเชียงใหม่ เล่ม ๓๐. เชียงใหม่: นพบุรีการพิมพ์, ๒๕๕๕.

อนุสารสุนทร (สุ่นฮี้ ชัวย่งเสง), หลวง ๒๔๑๐-๒๔๗๕. ภาพถ่ายฟิล์มกระจกเมืองเชียงใหม่. เชียงใหม่: ศิริวัฒนา อินเตอร์พริ้นท์, ๒๕๖๒.

Daniel McGilvary. The Project Gutenberg eBook, A Half Century Among the Siamese and the Lāo. [ออนไลน์]. Retrieved 20 October 2024, จาก: https://www.guten berg.org/files/63818/ 63818-h/63818-h.htm

Spreding D. M. Veidlinger. The Dharma: Writing, orality, and textual transmission in Buddhist northern Thailand. Chiang Mai: Silkworm Books, 2007.