บทเพลงปฏิวัติ: การปฏิวัติ ผ่านวัฒนธรรมเพลงของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง บทเพลงปฏิวัติ: การปฏิวัติผ่านวัฒนธรรมเพลงของ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย           มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาษา แนวคิด และองค์ประกอบทางวัฒนธรรมที่ปรากฏในบทเพลงปฏิวัติ ในฐานะเครื่องมือทางการเมืองและยุทธศาสตร์การสื่อสารของพรรค โดยกำหนดกรอบการศึกษา 3 ประเด็น ได้แก่           (1) แนวคิดทางการเมืองและสาระสำคัญในเพลงปฏิวัติ (2) การประยุกต์ใช้วัฒนธรรมพื้นบ้านในเพลงปฏิวัติ และ (3) ขนบของเพลงปฏิวัติ อันประกอบด้วยการใช้ภาษา จังหวะ ท่วงทำนอง อารมณ์ และสัญลักษณ์ที่ใช้สื่อสาร       การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีวิเคราะห์เอกสารและการวิเคราะห์เนื้อหา โดยประชากรคือบทเพลงปฏิวัติที่ผลิตและเผยแพร่โดยพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยในช่วงบริบทสงครามเย็น คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจากเพลงที่มีการเผยแพร่และอ้างถึงอย่างต่อเนื่อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลและกรอบการวิเคราะห์เชิงวาทกรรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงธีมและการตีความเชิงวัฒนธรรม

ผลการวิจัยพบว่า เพลงปฏิวัติทำหน้าที่เป็นพื้นที่สาธารณะในการสื่อสารและต่อสู้ทางความคิดระหว่างพรรค รัฐ และมวลชน โดยสะท้อนแนวคิดมาร์กซิสต์ แนวคิดเสรีภาพ และการต่อต้านจักรวรรดินิยมอเมริกา อันเป็นตัวแทนความขัดแย้งเชิงอุดมการณ์ในบริบทสงครามเย็น เนื้อหาเพลงทำหน้าที่สร้างภาพลักษณ์และความชอบธรรมให้พรรค ถ่ายทอดประวัติศาสตร์สังคม เศรษฐกิจ และการเมือง พร้อมทั้งวิพากษ์โครงสร้างรัฐที่ดำรงอยู่เพื่ออธิบายความจำเป็นของการปฏิวัติ นอกจากนี้ เพลงปฏิวัติยังประยุกต์ใช้ภาษาและจารีตวัฒนธรรมพื้นบ้านหลากหลายภูมิภาค เพื่อเชื่อมโยงกับมวลชนในระดับท้องถิ่น ในเชิงขนบ เพลงปฏิวัติใช้ภาษาการเมืองที่ทรงพลัง มุ่งสื่อสารอารมณ์สาธารณะมากกว่าอารมณ์ส่วนตน มีการกำหนดกรอบภาษาและอารมณ์ที่ พึงประสงค์ ต่อการปฏิวัติ พร้อมทั้งสร้างและโต้แย้งวาทกรรมของรัฐผ่านคู่ตรงข้ามทางความคิด โดยเปิดพื้นที่ให้ ความฝัน ต่อสังคมอุดมคติเป็นจินตภาพที่ได้รับการอนุญาตเพียงรูปแบบเดียว โดยสรุป พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยได้ใช้วัฒนธรรมเพลงเป็นยุทธศาสตร์ทางการเมืองในการต่อสู้กับรัฐไทย อันอาจเรียกได้ว่าเป็น การปฏิวัติผ่านบทเพลง ในมิติทางภาษาและวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบ