การพัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะสีเขียวเพื่อส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน สำหรับหมวดวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม

ผู้แต่ง

  • ขนิษฐา ชัยรัตนาวรรณ สำนักวิชาศึกษาทั่วไป, มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • มนนภา เทพสุด สำนักวิชาศึกษาทั่วไป, มหาวิทยาลัยศรีปทุม

คำสำคัญ:

ทักษะสีเขียว, การพัฒนาที่ยั่งยืน, หมวดวิชาศึกษาทั่วไป, ตัวบ่งชี้

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย คือ (1) เพื่อพัฒนาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ทักษะสีเขียวสำหรับหมวดวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ (2) เพื่อตรวจสอบและรับรองความเหมาะสม ความสอดคล้อง และความเป็นไปได้ของตัวบ่งชี้ทักษะสีเขียวดังกล่าว วิธีดำเนินการวิจัยเป็นกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสังเคราะห์และยกร่างองค์ประกอบและตัวบ่งชี้จากกรอบสมรรถนะ GreenComp ของสหภาพยุโรป แนวทางพัฒนาหลักสูตร UNESCO ควบคู่กับบริบทและยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยศรีปทุม ที่มุ่งเน้น Soft Skills และ การเตรียมความพร้อมในการดำรงชีวิตในโลกสังคมยุคใหม่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบตรวจสอบและรับรององค์ประกอบและตัวบ่งชี้ ดำเนินการรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เพื่อประเมินใน 3 มิติ ได้แก่
ความเหมาะสม ความสอดคล้อง และความเป็นไปได้
       

ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบและตัวบ่งชี้ทักษะสีเขียวสำหรับหมวดวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม ที่ได้รับการตรวจสอบและรับรองความสอดคล้องกันเชิงระบบ แบ่งออกเป็น 4 องค์ประกอบหลัก 11 ตัวบ่งชี้ประกอบด้วย 1) องค์ประกอบด้านความรู้และความเข้าใจสีเขียว มุ่งเน้นการปรับฐานคิด (Mindset) การเห็นคุณค่าของสิ่งแวดล้อม และการคิดเชิงระบบ มี 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การรับรู้และเข้าใจปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน(SDGs) การคิดเชิงระบบ และการประเมินข้อมูลและผลกระทบด้านความยั่งยืน  2) องค์ประกอบด้านทักษะเชิงปฏิบัติและการจัดการสีเขียว มุ่งเน้นการลงมือปฏิบัติและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มี 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างคุ้มค่า การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสีเขียว และการคิดเชิงอนาคตและนวัตกรรมสีเขียวขั้นต้น 3) องค์ประกอบด้านเจตคติ ค่านิยมสีเขียวและอัตลักษณ์สีเขียวตามนโยบายมหาวิทยาลัย มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมสู่การเป็นพลเมืองโลกที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม พร้อมเปิดรับวิถีชีวิตที่เป็นมิตรต่อโลก มี 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ความตระหนักรู้และจิตสำนึกสีเขียว การยอมรับและปฏิบัติตามนโยบายมหาวิทยาลัยสีเขียว และการสื่อสารเพื่อสร้างความตระหนักรู้และโน้มน้าวใจ 4) องค์ประกอบด้านการลงมือทำและการทำงานร่วมกัน มุ่งเน้นการสร้างผลกระทบในเชิงปฏิบัติผ่านกิจกรรมสิ่งแวดล้อมเชิงประจักษ์ของมหาวิทยาลัย และการทำงานร่วมกันแบบข้ามศาสตร์ มี 2 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมสิ่งแวดล้อมเชิงประจักษ์ของมหาวิทยาลัย และการทำงานร่วมกันแบบข้ามศาสตร์เพื่อความยั่งยืน



เอกสารอ้างอิง

กริช สินธุศิริ และ สุนีย์ มัลลิกะมาลย์. (2563). การจัดการสิ่งแวดล้อมสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(1), มกราคม-กุมภาพันธ์ 2563. 77-88.

รณชัย ติยะรัตนาชัย. มหาวิทยาลัยสีเขียว: แนวคิดเกี่ยวกับความยั่งยืนเพื่อสถานศึกษาในระดับอุดมศึกษาในประเทศไทย-การศึกษาเปรียบเทียบระหว่างมหาวิทยาลัยที่ได้รับการจัดอับดับและยังไม่ได้รับการจัดอันดับเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว. [ดุษฎีนิพนธ์, วิทยาลัยนานาชาติ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.

สราวุธ แพพวก และสมบูรณ์ ศิริสรรหิรัญ. (2566). แนวทางการเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสถาบันอุดมศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 10(2), กรกฎาคม-ธันวาคม 2566. 171-191.

สุรีรัตน์ เทมวรรธน์. (2566). การศึกษาการรับรู้และการมีส่วนร่วมของนักศึกษาภายใต้โครงการพัฒนามหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี กรณีศึกษา การเรียนการสอนรายวิชาโลกกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (4400010). วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 2(2), พฤษภาคม-สิงหาคม 2566. 45-59.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.). (2025). ทักษะสีเขียว (Green Skills) คืออะไร และเหตุใดจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในยุคปัจจุบัน. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2569 จาก https://www.onec.go.th/th.php/page/view/Outstand/6414

สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.). (2025). 8 Green Skills ทักษะสำคัญยุคเศรษฐกิจสีเขียว. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2569 จากhttps://www.nxpo.or.th/th/39569/

ศรอุษา ฉิมเพ็ชร, อนุชัย รามวรังกูร, นลินรัตน์ รักกุศล, ถวิกา เมฆอัคฆกรณ์. (2025). การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะสีเขียว ประเภทวิชาเกษตรกรรม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีของประเทศไทย. Journal of Social Science and Cultural, 9(10), October 2025. 62-71.

Anderson, K. (2025). What are green skills? From https://greenly.earth/engb/blog/industries/what-are-green-skills

Baker, T. (2003). Key Performance Indictors Manual. Australia: Allen & Unwin.

Cedefop, & OECD. (2015). Green skills and innovation for inclusive growth. Publications Office of the European Union.

Chaturong Napathorn. (2021). The development of green skills across firms in the institutional context of Thailand. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 14(4), 2 December 2021. 539-572.

Hoffman, E. (2025). What are green skills and why are they essential especially now?

From https://www.winssolutions.org/what-are-green-skills-why-are-they-essential/

International Labour Organization (ILO). (2023). Green Jobs Policy Readiness Assessment in Thailand. 2023.

National Snow and Ice Data Center. (2023). The long Arctic winter sets in. Retrieved from https://nsidc.org/arcticseaicenews/2023/11/the-long-arctic-winter-sets-in/

UNESCO. (2020). Education for sustainabledevelopment: A global perspective. UNESCO.

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sdgs.un.org/2030agenda

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-12

รูปแบบการอ้างอิง

ชัยรัตนาวรรณ ข. ., & เทพสุด ม. (2026). การพัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะสีเขียวเพื่อส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน สำหรับหมวดวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม. นิมิตใหม่ รีวิว, 9(2), 240–259. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/nmrj/article/view/290837

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Articles